در این مطلب مزاج شناسی ، اخلاط اربعه (خلط های چهارگانه) گرداوری شد

اخلاط اربعه (خلط هاي چهارگانه)

برای توضیح بیشتر در مورد ماهیت تشکیل اخلاط و خصوصیات و کیفیات آنها لازم است با بعضی از تعاریف آشنا شویم:

1. سبب مادی: ماده اولیه ای که جسم از آن بوجود می آید. 2. سبب فاعلی: عاملی که روی ماده اثر کرده، جسم را ایجاد می کند. 3. سبب صوری: طرح ساختاری و شکل جسم. 4. سبب نهائی(غائی): کاربرد وهدفی که از جسم انتظار می رود.

حال که به تعاریف نضج و اسباب چهارگانه آشنا شدیم به بررسی مختصر اخلاط اربعه یا چهارگانه می پردازیم :

چنان که گفته شد، معادل اركان یا عناصر اربعه در بدن انسان، اخلاط اربعه هستند و عبارتند از:

1- خون يا دم(معادل هوا): مایعی است سرخ و گرم و مرطوب، در کبد ساخته مي شود و از راه عروق در بدن جاری است، برترین و مفید ترین اخلاط و رساننده غذا به اعضاء گرم و تر است.

مزاج دم طبيعي ناشي از كودكي، بهار، و حركات و شادي هاي معتدل؛ رنگ آن سرخ؛ بوي آن خوش؛ مزه اش شيرين و قوام آن معتدل است.

خون غیرطبیعی خوني است كه يا مزاج آن گرم تر یا سردتر شده يا با خلط فاسد مخلوط گشته است.

اسباب چهارگانه خون طبیعی:

1) سبب مادی : خوردنی ها و نوشیدنی های معتدل. 2) سبب فاعلی : حرارت معتدل. 3) سبب صوری : پختگی و نضج کامل و خوب. 4) سبب غائی : - تغذیه و رشد و نمو بدن. - گرم و تر نگهداشتن بدن. - جایگزینی مواد مصرف شده در بدن. - تولید روح حیوانی.

2- بلغم(معادل آب): سرد و تر و درواقع، خون نپخته يا خام است كه با ديدن حرارت به خون تبديل مي شود. در معده و کبد تولید می شود و همراه با خون در جریان است و جایگاه خاصی براي ذخيره ندارد.

مزاج بلغم طبيعي بدون بو است و مزه اي مايل به شیریني، قوامي معتدل، رنگي سفيد و حالتي شبيه سفيده تخم مرغ دارد و چنان كه گفتيم مستعد تبدیل به خون است. وجود بلغم برای تغذيه اندامهای بلغمی مانند مغز ضروری است.

بلغم غیرطبیعی بر چند نوع است:

- مخاطی(اختلاف قوام قابل حس) - خام(اختلاف قوام نامحسوس) - مائی(بسیاررقیق) -جَصّی(بسیار غلیظ) - شور(اختلاط با مرّه صفرا) - ترش(اختلاط با سودای ترش) - گس(اختلاط با سودای خام) - بیمزه(عدم تاثیر حرارت یا اختلاط با بلغم مائی)

اسباب چهارگانه بلغم طبیعی:

1) سبب مادی : قسمت غلیظ و لزج و تر از مواد غذائی. 2) سبب فاعلی : حرارت کمتر از اعتدال. 3) سبب صوری : پختگی و نضج ناقص. 4) سبب غائی : - آمادگی برای تبدیل شدن به خون. - جایگزینی رطوبات بدن. - کمک به رطوبت مفاصل و اعضای متحرک. - مخلوط شدن با خون و تغذیه بعضی اعضاء مثل مغز و نخاع.

3- سودا(معادل خاك): سرد و خشك و درواقع، رسوب خون است. رنگ آن سياه و تیرگی خون ناشي از آن است. در کبد تولید و در طحال ذخيره مي شود. درواقع، یک قسمت از سودا همراه خون و باعث قوام آن است و قسمت دیگر به طحال می رود و باعث تقویت دهانه معده و سبب تحریک اشتها می شود.

مزاج سودا طبيعي چنان كه گفتيم رسوب خون طبیعی است و طعم ترش و گَس مايل به تلخي است.

سوداي غير طبيعي كه از سوختن ساير اخلاط حاصل مي شود بر 4 نوع است:

- سوختن صفرا=سودای صفراوی. - سوختن بلغم=سودای بلغمی. - سوختن خون=سودای خونی. - سوختن سودای طبیعی=سودای سوداوی.

1) سبب مادی : قسمت غلیظ و خشک از غذاها مثل ماهی دودی. 2) سبب فاعلی : حرارت معتدل. 3) سبب صوری : غلظت و رسوب و سیاهی. 4) سبب غائی : - تغذیه بعضی اعضاء مانند استخوان و طحال. - برانگیختن اشتها. - ایجاد انقباض و استحکام در بعضی از اعضاء.

4- صفرا(معادل آتش): گرم و خشك و درواقع كف روي خون است. رنگ آن زرد و مزه آن تلخ است. در كبد تولید می شود و در کیسه صفرا ذخيره مي شود. خلطي است تيز و سوزاننده و مسير را براي ديگر اخلاط باز مي كند. به هضم غذا كمك مي كند، بلغم را از روده ها مي شويد، حركات روده را زياد مي كند و در نتيجه به دفع كمك مي كند و در دم و بازدم كمك كار ریه است.

مزاج صفرا طبيعي، سرخ مایل به زرد، سبک و رقیق، تند و تیز و تلخ است.

صفراي غيرطبیعی بر چند قسم است:

- مِرِّه صفرا(اختلاط با بلغم رقیق) - مُحیّ(اختلاط با بلغم غلیظ) - محترقه(اختلاط با سودای سوخته) - کُرّاثی(ناشی از احتراق محیّ) - زنجاری(ناشی از احتراق کرّاثی)

اسباب چهارگانه صفرای طبیعی:

1) سبب مادی : قسمت لطیف و گرم و تند و چرب از غذا. 2) سبب فاعلی : حرارت معتدل. 3) سبب صوری : پختگی و نضج کامل و مایل به زیاد. 4) سبب غائی : - تلطیف و ترقیق خون برای نفوذ زیاد. - تحریک روده ها برای احساس دفع. - تغذیه بعضی اعضاء مثل ریه و کیسه صفرا.

مزاج هاي انساني

گفتیم که مزاج، كيفيتي است كه از واكنش متقابل دو يا چند عنصر حاصل مي شود؛ به عبارت ديگر، از واكنش متقابل اجزاي ريز موادّ متضادّ با يكديگر، كيفيت همگوني حاصل مي شود كه به آن مزاج مي گوييم.

و نیز بیان شد که معادل رکن یا عنصر در طبیعت، خلط در بدن انسان است و چون انسان از ترکیب این اخلاط به وجود می آید، بالطبع انسان ها نیز دارای طبایع یا مزاج های گوناگونی خواهند بود.

درواقع، وجود هر چهار خلط براي سلامتي انسان ضروري است. هركس بسته به اين كه در بدنش، در هنگام تعادل، كدام يك از اين اخلاط نسبت به بقيه غلبه دارد؛ داراي مزاج دموي، بلغمي، سوداوي و يا صفراوي خواهد بود.

در شخص سوداوی سردی و خشکی، در شخص بلغمی سردی و تری، در فرد دموی گرمی و تری و نهایتاً در شخص صفراوی گرمی و خشکی غلبه دارد. این کیفیات یعنی سردی و گرمی و تری و خشکی موجب بروز علایمی در فرد می گردند که در مقالات آینده مورد بحث قرار می گیرند.

تذکّر ضروری مجدّد: مزاج یا طبع را نباید با خلط یا رکن اشتباه کنید، مزاج، جسم نیست؛ بلکه کیفیت( گرمی، سردی، خشکی و تری) است.

توضیحات مفصّل در مورد خصوصیات مزاج های چهارگانه انسانی را به مقالات آینده واگذار می کنیم.

سوء مزاج

کمبود و یا فزونی هر یک از این اخلاط نسبت به حالت تعادلی بدن، باعث سوء مزاج یا غلبه اخلاط می گردد که در این حالت برای رفع مشکل باید تدابیر مربوطه رعایت و درمان صورت پذیرد. در این خصوص سعدی علیه الرّحمه می فرماید:

چهار طبع مخالف سرکش ****** چند روزی بوند با هم خوش

چون یکی زین چهار شد غالب ****** جان شیرین برآید از قالب

انواع مزاج

از نکات بالا می توان نتیجه گرفت که چون نسبت آمیختن اخلاط با هم، بسیار متفاوت است پس مزاج هیچ دو شخصی نمی تواند عینا مثل هم باشد. (مانند اثر انگشت) درواقع هرشخص مزاج منحصر به فرد خود را دارد و حتّی دوقلوهای همسان هم از این قاعده مستثناء نیستند.

امّا برای پیشبرد بحث علمی، چاره ای از تقسیم بندی مزاج های انسانی نیست که در ادامه ذکر می شود.

اگر بدن انسان از مقادیر متناسب خاك، آب، هوا و آتش ترکیب شده باشد مزاج معتدل به وجود مي آيد و اگر یکی بر دیگری برتری داشته باشد مزاج های چهارگانه اصلی یعنی مزاج سوداوی، بلغمی، دموی و صفراوی ایجاد می شود.

تقسیم بندی دقیق تر

مزاج از ترکیب ارکان با یکدیگر پدید می آید لذا بسته به میزان ترکیب هر رکن، مزاج متفاوتی حاصل می گردد ولی اگر بخواهیم مزاج ها را دسته بندی نماییم چون تعداد چهار رکن در هم ترکیب می شوند، مزاجهای اصلی را می توان در نه طبقه به شرح ذیل دسته بندی کرد:

1- در برخی افراد، رکن آتش بیشتر از سایر ارکان است؛ این افراد مزاج گرم و خشک دارند و آن ها را صفراوی می گویند.

2- در تعدادی، رکن هوا بیش از سایر ارکان است؛ این افراد مزاج گرم و تر دارند و به آن ها دموی می گویند.

3- در عدّه ای، رکن آب فزونی دارد؛ این افراد مزاج سرد و تر دارند و لذا به آن ها بلغمی می گویند.

4- در بعضی، رکن خاک غلبه دارد؛ این افراد مزاج سرد و خشک دارند و سوداوی نامیده می شوند.

5- افرادی که دارای تعادل در ارکان هستند؛ مزاج معتدل دارند.

6- در بعضی، ارکان آتش و هوا بیشتر از سایر ارکان هستند؛ این افراد مزاج گرم دارند و از لحاظ تری و خشکی معتدلند.

7- در عدّه ای، ارکان هوا و آب بر سایر ارکان تفوّق دارند؛ این افراد مزاج تر دارند و از لحاظ گرمی و سردی معتدل هستند.

8- در تعدادی، ارکان آب و خاک غلبه پیدا کرده اند؛ این افراد مزاج سرد دارند و از لحاظ تری و خشکی معتدلند.

9- در برخی هم ارکان خاک و آتش فزونی گرفته اند؛ این افراد مزاج خشک دارند و از لحاظ گرمی و سردی معتدل هستند.

تقسیم بندی مزاج از منظری دیگر

اگر بخواهیم مزاج یک شخص واحد را از دریچه های متفاوت نگاه کنیم، تقسیم بندی های جدیدی حاصل خواهد شد:

مزاج جبلّی: یعنی مزاجی که فرد با آن به دنیا می آید؛ درواقع هر فرد از بدو تولدش دارای حرارت و رطوبت غريزي می باشد که به آن مزاج اصلي يا جبلي یا سرشتی یا مادرزادی می گویند.

(حرارت غریزی: نیروی اوّلیه حیات است که از ابتدای زندگی، در انسان وجود دارد و به تدریج تحلیل می پذیرد تا آن که در هـنـگام مرگ، زوال می یابد. از باب تشبیه، حرارت غریزی، همان روغن چراغ وجود انسان است.)

مزاج صحّی: یعنی مزاجی که فرد با آن مزاج احساس سلامتی می کند.

مزاج مرضی یا سوء مزاج: یعنی مزاجی که فرد با آن مزاج، احساس بیماری می کند.

مزاج اندام یا عضو: گذشته از این که فرد، چه مزاجی دارد، هر عضوی از بدن، مزاج مخصوص به خود را دارد مثلاً: مغز و چربی، سرد و تر؛ کبد، گرم و تر؛ استخوان و مو، سرد وخشک؛ و قلب، گرم و خشک می باشند.

به عبارت دیگر فرد چه سوداوی باشد، چه بلغمی، چه دموی و چه صفراوی؛ در هرحال، مزاج استخوان او سوداوی و قلبش صفراوی است. تفاوت در این است که مثلا میزان سودا در استخوان یک فرد سوداوی بیشتر و متراکم تر از یک فرد دموی است و میزان صفرای قلبش کمتر از اوست.

اندام های دارای مزاج گرم( به ترتیب): 1- روان و خاستگاه آن که دل است. 2- خون 3- جگر 4- گوشت و ماهیچه 5- طحال 6- کلیه 7- رگهای ضربان دار(سرخرگ) 8- رگهای بدون ضربان(سیاهرگ) 99- پوست

اندام های دارای مزاج سرد( به ترتیب): 1- بلغم 2- پی 3- چربی 4- مو 5- استخوان 6- غضروف 7- زرد پی(رباط) 8- وتر 9- غشاء(شامّه) 10- عصب 11- نخاع 12- مغز 133- پوست

اندام های دارای مزاج مرطوب( به ترتیب): 1- بلغم 2- خون 3- چربی 4- پی 5- مغز 6- نخاع 7- گوشت، پستان و بیضه ها 8- شش 9- جگر 10- طحال 11- کلیه 12- ماهیچه 133- پوست

اندام های دارای مزاج خشک( به ترتیب): 1- مو 2- استخوان 3- غضروف 4- زردپی 5- وتر 6- غشاء 7- سرخرگ ها 8- سیاهرگ ها 9- عصب حرکتی 10- قلب 11- عصب حسّی 122- پوست

برای آگاهی از مزاج فرد باید دقت داشت که او در کدام یک از حالات فوق است.

مزاج سنّی: انسان در سنین مختلف مزاج های مختلفی دارد:

1- دوران رشد ونمو: از تولد تا 30 سالگی، سن رشد است و مزاج این دوره، گرم و تر می باشد. در اين مدت، رشد بدن به حد كمال مي‌رسد و حرارت و رطوبت، بر بدن غلبه دارد.

تذکّر بسیار مهم: در حقيقت، مزاج اين دوره، گرم و تر است و اين به اين معني نيست كه مثلاً فردي كه بيست سال دارد مزاج شخصي يا جبلي یا ذاتی‌اش گرم و تر است بلكه به اين معني است كه اين مقطع سني نسبت به مقاطع سني قبل و بعدش گرمي و تري زيادتري دارد؛ هرچند ممكن است مزاج جبلي‌ اين شخص سرد باشد. مثلا یک فرد سوداوی در بین دوره های عمرش، در این دوره بیشترین حرارت و گرما را نسبت به سایر دوره های زندگی خودش دارد نه نسبت به دیگران و طبیعتا در تمام طول عمر و ازجمله همین سن، مزاج پایه او سرد و خشک است.

مثلا اگر فرض کنیم سوداوی ها را کسانی درنظر بگیریم که حرارت و رطوبتشان، در یک مقیاس صد واحدی، از 10 تا بیست واحد در نوسان است، در این دوره حرارت و رطوبت آنها نزدیک بیست است اما طبیعتا نسبت به یک فرد دموی که حرارت او در طول زندگی مثلا بین 60 تا 70 متغیر است، سردتر و خشک ترند. یعنی سوداوی در اوج گرمای زندگی هم سرد است و دموی در اوج سرمای زندگی، گرم. این موضوع در مورد تمام دوره های دیگر هم مصداق دارد.

تذکّر مهمّ: در طول هر دوره نیز نوسانات میزان گرما و رطوبت قابل مشاهده است. مثلا در همین دوره رشد و نمو می بینیم که كودك، گرم و مرطوب است امّا نوجوان و جوان، با همان ميزان حرارت، رطوبت كمتري دارند. در اين دوران خونسازي در بدن بيشتر انجام مي‌شود.

2- دوران جوانی یا شباب یا وقوف: بین 30 تا 40 سالگی و مزاج آن گرم وخشک است. آن را دوران وقوف مي گويند چراکه نسبت به دوره قبل، حالت توقف و رکود نسبي ايجاد و رشد و نمو كمتر می شود.

3- مرحله میانسالی یا کهولت یا جاافتادگی: از 40 تا 60 سالگی و مزاج آن سرد و خشک است. این افراد مستعد بیماری های سوداوی مانند بواسیر، واریس و اختلالات فکری هستند و به خصوص در فصل پائیز علائم آنها تشدید می شود. در اين دوره، رشد و نمو کاملاً متوقف شده؛ بدن آرام آرام رو به نقصان مي گذارد و قوای بدني به تدريج افول پیدا می کنند.

تذکّر: برخی اطباء قديم اعتقاد دارند که این دوره، دوره سردي و تري است و نه دوره سردي و خشكي.

4- مرحله پیری یا انحطاط: بعد از 60 سالگی؛ مزاج آن سرد و تر و افراد، مستعد درد و ورم مفصلی بوده در زمستان ها بیماری های آنها تشدید می شود. اين دوره، دوره ضعف آشكار و شديد است.

نــــــــــكــــــــــات

1- اعداد گفته شده برای تعیین سنین و دوره های مختلف زندگی، «حدودی» هستند و در افراد مختلف تغییر می کنند. مثلاً این که بگوييم دوره شباب دقيقاً در 30 سالگي شروع مي‌شود ممکن نیست چراکه مثلا امكان دارد که يك نفر در 28 سالگي افت ناشی از اتمام دوران رشد و نمو را احساس كند و دیگری تا 35 سالگي‌ هم این افت را احساس نكند.

این سنین حتی در مناطق مختلف و تغذیه ها و روش های متفاوت زندگی هم قابل تغییر هستند. جالب این که در روزگار فعلی که اکثر روش های زندگی ما سردی بخش شده اند، این سنین رو به کاهش هستند و بسیاری از افراد در دوره میانسالی عملا پیر و فرتوت محسوب می شوند.

2- آن چه که بیشتر اهمیت دارد و مبنای اصلی اختلافات این دوره هاست، میزان گرمی و سردی است و میزان رطوب و خشکی درجه کمتری از اهمیت را دارد.

3- این مطالب تنها نظریه های ذهنی نیستند و استفاده عینی دارند. بر مبنای این تحلیل ها، می توان ضرورت ها و تدابیر بهداشتی خاص هر دوره را شناخت و با عمل به آنها مشکلات آن دوران را به حداقل رساند و از قابلیت هایش حداکثر استفاده را برد، چیزی که طب جدید با تمام تلاش خود تنها به گوشه هایی از آن دست یافته است.

مثلاً شخصي که مزاج سرشتی اش گرم است، در دوره هایی از زندگی که مزاج سنّی هم گرم است، حالات نامطلوبي را تجربه خواهد کرد. به همين دليل معمولاً گرم مزاجها در کودکی، نوجوانی و جوانی، سختي هاي زيادتري، هم از نظر روحي و هم از نظر جسمي محتمل می شوند يعني افراد صفراوي يا دموي مزاج را مي‌بينيم كه تا 20 الي 30 سالگي، تندخو، بداخلاق و پرخاشگر هستند و به دلیل تجمّع گرمي مزاج ذاتی و سنّی، مشکلات متعدّدی ازجمله جوش و کهیر و خارش دارند. رشد فکري و اخلاقی این افراد، بیشتر بعد از سپری شدن سنين گرمي آنهاست، به عبارت ديگر بعد از 30 تا 40 سالگي به رشد و شكوفایی فکري مي رسند درحالي كه تا آن سن، حالت خمودي دارند.

سرد مزاجها برعکسند، يعني در دوران ابتداي عمرشان، چون مزاج سن آنها گرم و مزاج مادرزاديشان سرد است، شكوفايي بهتري دارند امّا با رسیدن به 40 سالگي، افت محسوس جسمي و فكري پيدا مي‌كنند.

این مشکلات اگر درست تدبیر شوند به حداقل می رسند و با حفظ تفاوت های فردی، می توان شرایط مطلوبی را پیش آورد که فرد از تمام دوران زندگی ش استفاده بهینه کند. مثلا یک فرد دموی اگر تدابیر ساده تغذیه ای را رعایت کند و با حجامت در فواصل متناسب، گرما و رطوبتش را تعدیل کند، خواهد توانست از استعدادهای خویش به نحواحسن استفاده کند.

یک نکته: یادتان هست دوران نوجوانی را که معمولا پدران ما تحمل زیاد خوابیدن و حواس پرتی و پرخاشگری و ماجراجویی ما را نداشتند و ما هم حوصله زندگی یکنواخت ایشان را؟ چه قدر خوب می شد هم ما و هم والدینمان کمی مزاج شناسی بلد بودیم تا هم، یکدیگر را بهتر درک می کردیم وهم می توانستیم خودمان را به سمت تعادل پیش ببریم.

منبع :شیعه طب

در این مطلب درباره خودارضايی در بارداری ، خودارضایی در دوران قاعدگی و خودارضايی در بارداری گرداوری شد

خودارضايی در بارداری

سوال بارداری: 21 سال دارم و پنج سال است ازدواج كرده ام. از بچگی خودارضايی می كردم و به تازگی متوجه شدم باردارم و در اين مدت يكی دو بار خود ارضايی داشته ام. مشكلی برای جنين پیش نمی آید؟

پاسخ دکتر نسرین نصیرزاده، متخصص زنان و زایمان هر دستکاری و تحریک دستگاه تناسلی در زمانی که مادر باردار است خطرناک است و باعث انقباضات رحمی شده و در نتیجه احتمال زایمان زودرس و سقط جنینرا افزایش می دهد. در مورد شما نیز همین طور است و بهتر است برای جلوگیری از بروز این اتفاقات از ادامه این کار خودداری کنید. ضمن این که ادامه این عمل انرژی شما را هم کاهش می دهد.

سوال مخاطب : 24 سال دارم و این اولین بارداری من است . الان هفته نهم بارداری هستم. متاسفانه من به مرض بد استمنا دچار هستم و در دوران بارداری میل جنسی من به شدت زیاد شده است. آیا انجام این کار روزی یک بار خطرناک است ؟

پاسخ از سیما ایران زاده، کارشناس مامایی

دوست عزیز اگر لکه بینی ندارید می توانید نزدیکی با همسرتان داشته باشید. اما توصیه می کنم از خودارضایی امتناع کنید و با همسرتان نزدیکی داشته باشید چرا که ممکن است خطراتی را برایتان به دنبال داشته باشد.

پاسخ دکتر نسرین نصیرزاده، متخصص زنان و زایمان هر دستکاری و تحریک دستگاه تناسلی در زمانی که مادر باردار است خطرناک است و باعث انقباضات رحمی شده و در نتیجه احتمال زایمان زودرس و سقط جنین را افزایش می دهد. در مورد شما نیز همین طور است و بهتر است برای جلوگیری از بروز این اتفاقات از ادامه این کار خودداری کنید. ضمن این که ادامه این عمل انرژی شما را هم کاهش می دهد.

سوال مخاطب : آیا خودارضایی در هفته ۲۱بارداری خطری دارد برای جنین؟ اگر دارد چه خطراتی؟

پاسخ دکتر نسرین نصیرزاده، متخصص زنان و زایمان هر دستکاری و تحریک دستگاه تناسلی در زمانی که مادر باردار است خطرناک است و باعث انقباضات رحمی شده و در نتیجه احتمال زایمان زودرس و سقط جنین را افزایش می دهد. در مورد شما نیز همین طور است و بهتر است برای جلوگیری از بروز این اتفاقات از ادامه این کار خودداری کنید. ضمن این که ادامه این عمل انرژی شما را هم کاهش می دهد.

سوال مخاطب : 21 ساله هستم. هفته 18 بارداری ام. فرزند اولمه. من قبل از بارداری از راه دخول ارضا نمی شدم. الانم همین طورم و این موضوع خیلی از لحاظ روحی روم فشار می آره. آیا خودارضایی مشکلی ایجاد می کنه؟

پاسخ دکتر فریبا الماسی، متخصص زنان، استاد دانشگاه و فلوشیپ جراحی لاپاراسکوپی دفعات زیاد ارگاسم چه در اثر تماس جنسی و جه در اثر خودارضایی باشد، می تواند باعث زایمان زودرس شود. اگر دفعات آن زیاد نباشد مشکلی برای بارداری ایجاد نمی کند اما بهتر است از راه های نرمال تماس جنسی و ارضا شدن استفاده کنید.

خودارضایی در دوران قاعدگی

سوال مخاطب: سلام مي خواستم بپرسم زمان پريودى ارضا شدن مشكلى به وجود نمي آورد؟

پاسخ دکتر کتایون برجیس، متخصص زنان و زایمان و فلوشیپ نازایی دوست عزیز خود ارضا شدن که در دوران قاعدگی مشکلی ایجاد نمی کند ولی در طول دوران پریود رابطه واژینال بهداشتی نیست.

ولی در دوران پریود بهتره این کار رو انجام ندید .چون دهانه رحم بازه ودستگاه تناسلی به خاطر وجود خون بیشتر مستعد عفونته .

اگر هم به خاطر هیجانات ناشی از خ ا به پرده شما آسیب برسه متوجه نمیشید .

سوال: در زمان حیض آیا زن می تواند با کمک شوهر خود (با دست) و بدون دخول از جهت جنسی ارضا شود؟

پاسخ حجت الاسلام یوسف وند

مقاربت و نزديكي جنسي در ايام عادت ماهانه بانوان حرام است. زن و شوهر نمي توانند جماع (از جلو) داشته باشند برخی از مراجع قائل به وجوب پرداخت کفاره برای نزدیکی در ایام حیض هستند. تا خانم از حیض پاک نشده است، رابطه جنسی با شوهر بر هر دو حرام است. البته سوال دیگری شاید مطرح شود که اگر خانم از حیض پاک شد اما هنوز غسل حیض نکرده آیا می تواند نزدیکی کند، اکثر مراجع فرموده اند می تواند هر چند بهتر است غسل کند.

ساير استمتاعات در دوران پریودی جايز است يعني زوجين مي توانند رابطه عاشقانه بدون دخول داشته باشند. و اگر مني خارج شود بايد احكام شخص جنب را رعايت نمايند و غسل جنابت كنند. بنابراين ملاعبه و تحریک کردن با دست و ماساژ اعضای تناسلی همسر به قصد خروج منی و ارگاسم اشکالی ندارند. البته كاميابي از ناف تا زانوي زن كراهت دارد، مگر آنكه از روي لباس باشد.

زوجين نبايد در اين ايام بكلي از هم فاصله بگيرند بلكه بايد نيازهاي جنسي و روحي هم را ارضاء كنند رعایت چنین دقتهایی همراه با برطرف کردن نیازهای جنسی همسر مستحب می باشد، بنابراین در صورت نياز، طرفين مي توانند با نوازش عاشقانه آنهم بدون دخول یکدیگر را به حالت اوج لذت جنسي برسانند.

در این مطلب از سایت عرقیات برا شما همه اطلاعات تب کودکان همراه درمان خانگی تب کودک آماده است

باید دانست اگر دمای بدن کودک ناگهان بالا برود در این شرایط لازم است دمای بدن را پایین آورد.

هنگامی که کودک خوابیده است او را زیر نظر بگیرید. زیرا سیستم ایمنی کودک هنوز کاملاً تکامل نیافته و امکان آسیب بدنی وجود دارد.

اگر دمای بدن به بالای ۳۸درجه سانتی گراد رسید حتما با پزشک کودک تماس بگیرید. به احتمال زیاد در این زمان نیاز است که کودک را بیدار کنید تا پزشک وی را معاینه کند. اگر کودک ۳ماهه یا کمتر از آن است، قبل از این که احتمال بدهید دمای بدن وی ممکن است به ۳۸درجه سانتی گراد یا بالاتر برسد به پزشک مراجعه کنید.

برای پایین آوردن دمای بدن و درمان تب کودک ، پای کودک را با آب ولرم بشویید. در صورتی که کودک دچار لرز شد پای او را از آب خارج کنید. لرز باعث افزایش تب کودک می شود.

به هیچ عنوان بدون تجویز پزشک به کودک دارو، حتی داروی گیاهی ندهید. قرص های تب بر برای کودکانی که تب پایین دارند توصیه نمی شود. قرص های تب بر به کودکی که تب ۳۸.۳ درجه سانتی گراد یا بالاتر دارد، تجویز می شود.

اگر پزشک، داروهایی مانند بروفن یا استامینوفن تجویز کرد بیشتر از میزان تعیین شده به کودک ندهید. زیرا دادن داروی بیشتر منجر به بروز عوارض جدی از جمله آسیب دیدن کلیه یا حتی مرگ کودک می شود.

دارو برای کاهش تب کودک

به هیچ عنوان بدون مشورت با پزشک به کودک کمتر از دو یا سه ماه خود دارو ندهید. اما در مورد کودکان بزرگ تر از دو ماه. رایج ترین داروی ضد درد و ضدتب استامینوفن است که یک راه ساده شده تجویز آن این است که اگر از قطره چکان استفاده می کنید باید دو برابر وزن کودک خود هر چهار تا شش ساعت به او قطره بدهید. مثلا برای کودک شش کیلویی، ۱۲ قطره. داروی ضدتب دیگری که برای کودکان بالاتر از شش ماه استفاده می شود، ایبوپروفن است. برای مقدار مصرف این دارو با پزشک مشورت کنید.

در هنگام مصرف داروها به این نکات توجه کنید:

بیشتر از پنج دز در روز به کودک دارو ندهید.

هرگز از آسپرین برای پایین آوردن تب فرزندتان استفاده نکنید. استفاده از این دارو در برخی عفونت های ویروسی ممکن است بسیار خطرناک باشد.

چه کارهای دیگری برای کاهش تب کودک می توان انجام داد؟

در هنگام تب، مایعات بیشتری به کودک خود بدهید تا از کم آبی بدن او جلوگیری شود. آب، سوپ و آب میوه (در سن های بالاتر) مناسب هستند.

اگر کودک به اندازه کافی مایعات می خورد او را مجبور به خوردن غذا نکنید.

مطمئن شوید که کودک خواب و استراحت کافی دارد.

درجه حرارت اتاق را نه خیلی زیاد و نه خیلی کم نگه دارید. لباس کودک نیز نباید خیلی گرم باشد.

اگر کودک تان به همراه تب، لرز داشت، روی او پتو بکشید ولی پس از توقف لرز پتو را بردارید.

برای خنک نگه داشتن بدن کودک هرگز از آب یخ یا الکل استفاده نکنید. می توانید پاها یا شکم کودک خود را با حوله خیس هم دمای اتاق خنک کنید.

راهکارهای زیر تب کودک را پایین بیاورید:

1- دمای اتاق کودک خود را خنک نگه دارید. اگر هوا گرم است، لباس های نخی نازک به تن کودک کنید و هر گونه لباس اضافی را از تن او خارج کنید.

3- کودک خود را مرتبا با آب ولرم پاشویه کنید. دقت کنید که از آب سرد برای این منظور استفاده نکنید، زیرا باعث لرز کودک، علاوه بر تب او می شود. دمای آب باید نزدیک به دمای بدن کودک باشد.

4- تب باعث از دست رفتن آب بدن از طریق پوست می شود، بنابراین مایعات و آب کافی به کودک بدهید تا از کم آبی بدن او جلوگیری کنید. سعی کنید از نوشیدنی هایی مانند آب میوه تازه و غذاهای سبکی مانند انواع سوپ های ساده استفاده کنید.

5- شرایطی را فراهم کنید تا کودک بیشتر استراحت کند. استراحت و خواب کافی سبب کاهش تب می شود، زیرا به بدن فرصت مبارزه با عفونت و ترمیم بافت های آسیب دیده را می دهد.

6- دست های کودک را مرتبا با آب و صابون بشویید، مخصوصا وقتی که می خواهید به او غذا بدهید.

7- هنگام حمام کردن کودک، از یک لیف نرم برای شستن پوست او استفاده کنید.

8- هنگام استراحت کودک، یک ملحفه نازک روی او بیندازید تا به دلیل لرزی که همراه با تب ایجاد می شود، نلرزد.

9- یک پارچه تمیز و مرطوب را بر روی پیشانی کودک قرار دهید و هر 30 ثانیه یک بار آن را عوض کنید. این کار سبب پایین آمدن تب کودک می شود. نکته ای که در این خصوص وجود دارد این است که دستمال باید مرتبا عوض شود و دمای آب باید ولرم باشد.

10- هنگامی که فردی بیمار می شود و تب می کند، اشتهایش به غذا خوردن کم می شود. این یک فرایند طبیعی است، زیرا بیشتر انرژی بدن صرف مبارزه با میکروب هایی می شود که سبب عفونت و بیماری شده اند.بنابراین به بیماران تب دار توصیه می شود که غذای سبک و ساده استفاده کنند و از مصرف غذاهای چرب و سرخ کرده بپرهیزند، زیرا هضم این نوع غذاها انرژی زیادی از بدن می گیرد.

11- کودک خود را از بچه های دیگر دور نگه دارید، زیرا ممکن است بیماری او مسری باشد و کودکان دیگر را نیز بیمار کند.

12- در صورت مشاهده تب بالا در کودک و طولانی شدن مدت زمان تب، فورا به پزشک متخصص اطفال مراجعه نمایید.

13- معمولا لب افراد مبتلا به تب خشک می شود و ترک می خورد. لذا لب های کودک تب دار خود را چرب نگه دارید. برای این کار می توانید از وازلین و یا کرم مخصوص کودکان استفاده کنید.

14- هرگز از الکل برای پایین آوردن تب کودک استفاده نکنید. الکل حاوی گازهای سمی است. همچنین از طریق پوست جذب می شود و خیلی سریع تب کودک را پایین می آورد که این خطرناک است.

15- توصیه های غیر علمی دیگران را در مورد کودک خود به کار نگیرید و حتما با پزشک متخصص اطفال در این باره مشورت کنید.

برای کودک تب دار، چه لباسی مناسب است؟

- از لباس های گشاد و نخی برای کودکان مبتلا به تب استفاده کنید و از هر گونه لباس تنگ و و با بست های فلزی و پر دکمه، اجتناب کنید.

- لباسی را انتخاب کنید که هوای کافی به پوست کودک برساند، زیرا معمولا تب، سبب عرق کردن کودک می شود. لباس های نخی، هوای کافی را به پوست کودک می رسانند و او را خنک نگه می دارند.

- لباسی را انتخاب کنید که بتوانید سریعا آن را از تن کودک درآورید و یا به او بپوشانید، زیرا ممکن است در اثر بالا رفتن دمای بدن کودک، مجبور به تعویض لباس کودک شوید.

- سعی کنید از لباس های نو برای کودک مبتلا به تب استفاده نکنید، زیرا تب در کودکان معمولا با استفراغ و اسهال همراه است. بنابراین ممکن است لباس های نوی کودک کثیف شوند.

۴) اگر همراه تب علایمی مانند تهوع و استفراغ، خشکی دهان، بی قراری شدید، رنگ پریدگی، سردرد شدید، تورم مفاصل، سفتی گردن، درد شدید شکم، برجسته شدن قسمت های نرم سر، افت سطح هوشیاری و مشکلات تنفسی وجود داشت. در هر حال به یاد داشته باشد که تب همواره هشدار دهنده عفونتی در بدن کودک شماست و چنانچه به علایم همراه آن توجه نکنید یا متناوبا آن را کنترل نکنید، ممکن است پیامدهای خطرناکی به همراه داشته باشد.

هشدار

اگر کودک مبتلا به تب، دچار تنگی نفس، سفتی گردن، گیجی، رخوت، هذیان، تشنج و سرفه همراه با خلط رنگی شد، سریعا او را به پزشک برسانید.

درمان تب کودکان با طب سنتی و داروهای گیاهی

برای کسب اطلاعات درمورد درمان تب کودکان با طب سنتی و داروهای گیاهی بر روی درمان تب کودک با طب سنتی کلیک کنید

تب کودکان به علت دندان ، شیاف برای کاهش تب کودکان

برای کسب اطلاعات درمورد تب کودکان به علت دندان ، شیاف برای کاهش تب کودکان بر روی کاهش تب کودک با شیاف کلیک کنید

گرداوری: کودکان و والدین

در این مطلب سودا مزاجی : تشخیص ، علائم و درمان سودا و مزاج سودا گرداوری شد

تعریف خلط سودا مزاج

خلط سودا، یکی از اخلاط اربعه یا چهارگانه انسانی، مزاجش سرد و خشک و محلّ ذخیره آن در طحال است. سودا، درواقع، رسوب خون است. رنگ آن سیاه، محرک اشتها و استخوان ساز است.

در مقام تشبیه، اگر اخلاط بدن را به مثابه غذایی که داخل دیگ در حال پختن است فرض کنیم، قسمت خام و نپخته غذا، خلط بلغم است؛ قسمت خوب پخته غذا، خلط دم است؛ کفی که روی غذا شکل می گیرد، خلط صفراست و «ته دیگ» غذا، همان سوداست. این ته دیگ می تواند شکلی طبیعی داشته باشد یا آن که بسوزد و حالتی غیرطبیعی پیدا کند.(سودای سوخته)

علل تولید سودا

یک نکته کلیدی که می تواند در فهم عوامل سودازا به ما کمک کند این است که توجّه داشته باشیم سودا در دو مسیر معکوس قابل تولید است؛ مسیر سرمایی و مسیر گرمایی. وقتی بدن به هر دلیل، به سردی و خشکی گرایش پیدا کند دچار غلبه سودا خواهد شد و این مساله ای روشن است. امّا در نقطه مقابل، وقتی بدن دچار حرارت بیش از حد یا مستمر غیرطبیعی شود، اوّلا این گرما رطوبت ها را تحلیل خواهد برد و از سویی در نهایت، خود گرما هم به سردی خواهد گرائید و این سرمای نهایی افزایش سودا را رقم خواهد زد. در مقام تشبیه، آتش را درنظر بگیرید که خودش گرم و خشک است اما نتیجه نهایی اش، خاکستر است که طبعی سرد و خشک دارد.

با این وصف، عوامل تولید سودا را مرور می کنیم:

1- غذاها:

الف- تداوم در مصرف غذاهای بسیار گرم: مثل بادنجان و پیاز پخته.

ب- تداوم در مصرف غذاهای سرد و خشک: عدس، سماق، ترشی ها و ....

ج- مصرف غذاهای مانده، سریع پخته شده( غذاهای پخته شده در زودپز و ...) و میوه های نارس.

د- غذاهای حرام(عقیده استاد خیراندیش)

2- محلّ زندگی: مکان های سرد و خشک یا گرم و خشک.

3- بیماری های مزمن و مستمر.

4- معده بسیار سرد یا بسیار گرم، کبد بسیار سرد یا بسیار گرم.

5- غم مستمر و نخندیدن زیاد، خندیدن و شادی زیاده از حدّ، سوء ظن.

6- آسیب های مکرّر موضعی که منجر به خون مردگی شود: مثل بوکسورها.

7- بی تحرّکی جسمی: این مساله باعث خفه شدن حرارت غریزی و بروز سردی خواهد شد. اگر امکان ورزش وجود ندارد باید از طریق روزه و کم خوری آن را جبران کرد.

8- بی تحرّکی فکری: راه درمانش مطالعه، تفکّر، بازی های فکری و ... است.

9- بی تحرّکی جنسی: به دو حالت ممکن است منجر به افزایش سودا شود. حالت اوّل این است که نه تحریک جنسی وجود دارد و نه تخلیه جنسی. حالت دوّم که نسبتا شایع است آن است که تحریک جنسی وجود دارد امّا منجر به تخلیه نمی شود. این حالت اخیر یکی در بین جوانانی که به هر دلیل دیر ازدواج می کنند زیاد دیده می شود و یکی هم در زنانی که همسرانشان به دلیل انزال زودرس یا مشکلات دیگر، قادر به ارضاء جنسی ایشان نیستند.

10- رنگ سیاه.

11- تماس مستمر با بوهای بد(مثل کارگران دبّاغی ها) یا بوهای بسیار گرم.

12- نبودن انس: چه از نوع زمینی و مادّی یا از نوع آسمانی و معنوی آن.

13- تماس مستمر با سردی ها: برای مثال، وسواس از سویی یک بیماری سوداوی است و از سویی تماس مستمر با آب، خود باعث تشدید غلبه سودا خواهد شد.

14- پرخوری، ریزه خواری، ناهار خوردن و ایستاده غذا خوردن.

15- مصرف داروهای سردی بخش.

16- تماس و استفاده از وسایل الکتریکی و الکترونیکی.

17- اختلاف سطح های ناگهانی در مسافرت های هوایی.

18- سروکار داشتن زیاد با ترافیک.

19- سفرهای طولانی دائم.

20- آپارتمان نشینی: به دلیل مشاهده دائم مناظر شهری که سودازا هستند و ندیدن مناظر طبیعی که سودازدا و نشاط آور هستند.

21- آلودگی هوا، آلودگی های صوتی.

22- خواب صبح، خواب غروب و زیاد خوابیدن.

23- مصرف الکل: طبع الکل بسیار گرم است.

24- موادّ نگهدارنده.

25- تصمیم گیری های سریع به همراه استرس شدید: اسکی، موج سواری، اتوموبیل رانی، موتورسواری.

26- قرار گرفتن در معرض موج انفجار.

27- ایجاد سودای موضعی در اندامی که در معرض گرما یا سرمای مستمر باشد.

28- نشستن مداوم: ایجاد سودا در پایین تنه و اندام تحتانی می کند که نمونه آن، کیست پیلونیدال و واریس است.

راه های دفع سودا:

1- گرایش به معنویات: توکّل و رضا، نماز خواندن، تلاوت قرآن، روزه داری و...

2- ورزش های ملایم: اسب سواری، تیراندازی، شنا و تحرّکات ملایم.

3- مصرف غذاهای سودازدا: در انتهای مقاله اشاره شده است.

4- مصرف داروهای سودازدا: مانند اسفند و سرکنگبین.

5- اعمالی چون روغن مالی، ماساژ، بادکش، حجامت، زالواندازی و فصد: به شرایط رعایت تدابیر لازم زیر نظر پزشک.

ویژگیهای ذیل مربوط به مزاج سرشتی افراد سوداوی می باشد:

مزاج این افراد، سرد و خشک است.

جثّه و هیکل: اغلب افرادی هستند لاغر، باریک، خشک، جرّه و ریزه، با استخوانهای نازک و کشیده. اندامهای خشك و بافت عضلاني کمي دارند. انگشتانشان خشک، کشیده و دوکی است و مفاصل نسبتا درشتی دارند.

پوست: پوست سوداوی ها خشک، چروکیده و بی طراوت و رنگ آن از حالت سفید کدر تا سبزه و تیره متغیر است. نمای غالب پوست آنها، کدورت(کمودت) است. در افراد سیاه پوست، رنگ پوست کف دست می تواند معیار مناسبی برای تشخیص این کمودت باشد.

در لمس، بدنشان سرد و خشک و پوستشان سفت است. سوداوی ها، اگرچه در لمس، پوست و بدن سردی دارند امّا خیلی از مواقع از گرمی و داغی درونی شکایت دارند که می تواند ناشی از صفرای آمیخته با سوداء یا سایر صفراهای غیرطبیعی یا انباشت صفرا در کبد و کیسه صفرا و عدم توزیع مناسب آن در بدن باشد.

بروز لکه های تیره، کک و مک و خال در پوست در این افراد شایع است. پوست، داراي منافذ متوسط است. رگ هاي دست پنهان نیستند ولی نازک و تیره هستند.

ناخن های شکننده ای دارند.

موی سر: پرمو و دارای موهای خشک، ضخیم و یا مجعد(با تجعد یا فر ریز) هستند. رنگ مو مشکی است امّا حالتی کدر و مات دارد. به علت سردی و خشکی و غلبه افکار منفی، موهایشان زودتر دچار سفیدی یا حالت گندمگون می شود. معمولا دچار ریزش مو نمی شوند. موخوره در آنها شایع است.

موی بدن: بدن سوداوی ها، پرمو و دارای موهای تیره و ضخیم است.

چشم: چشم هایشان تنگ و ریز و رنگ سفیدی چشم، کدر و تيره است. به دلیل کاهش خونرسانی چشم، پیرچشمی در سنّ بالا در آنها شایع است.

بینی: بینی آنان حالتی عادی یا به سمت خشکی دارد. شامّه قوی دارند.

سایر اجزای سر و صورت: خشکی باعث قدرت شنوایی می شود ولذا سوداوی ها، گوش های تیزی دارند! در سنین بالا، سوت کشیدن گوش در آنها زیاد دیده می شود.

تعریق: معمولا کم عرق می کنند.

کنش کرداری: حالاتشان از آرام و کند و کم انرژی تا معمولی متغیر است؛ با احتیاط و دقت صحبت می کنند و در نتیجه کلامشان سریع و بلند نیست. زیاد راه می روند و زیاد صحبت می کنند، به خصوص با خودشان زیاد حرف می زنند. بیماری های حرکتی ناشی از مشکلات روحی و روانی(تیک، لرزش یا ترمور، لقوه یا پارکینسون) در آنها شایع است.

کنش پنداری و رفتاری: سوداوی ها، افرادی دقیق، خشک، کم معاشرت، تابع مقررات، فنی، اغلب سمج، منظم، دور اندیش، كم احساس، منطقی، میانه رو، محاسبه گر و محتاطند و جنبه عقلانی امور را بیشتر مد نظر دارند.

بیشتر اوقات دچار نگرانی، دودلی و وسواس در تصمیم گیری ها می شوند امّا پس از تصمیم گیری، در تصمیمات خود بسیار پایدار، ثابت قدم، لجباز و یکدنده بوده اصرار دارند که هر کاری را تا آخر به انجام برسانند.

اهل حمله به طرف مقابل هستند و این حمله را تا وقتی که طرف مقابل عقب نشینی کند ادامه می دهند امّا به محض این که در مقابلشان بایستید یا به آنها حمله کنید عقب نشینی می کنند.(اخلاق سگی!!) بنابراین باید در مقابل آنها، رفتار محکمی داشت. جالب این که وقتی عقب نشینی می کنند دائما به شما تذکّر می دهند که روزی محتاج او خواهی شد.

به هنگام استرس، دائما به خود می پیچند و به دور خود می گردند، رفتار و کلام تکراری پیدا می کنند و بی قرار و سردرگم می شوند امّا مثل بلغمی ها، رنگشان نمی پرد.

در روابط اجتماعی خود، انعطاف ندارند و اگر انعطافی هم نشان دهند، از نوع منفی آن است(عقب نشینی).

خیلی اهل فکر وخیال هستند. خود خور، گوشه گیر، بدبین، منفی گرا، حسّاس، نگران، درون گرا، کم انرژی، بخیل، ترسو و مستعد افسردگی و وسواس اند. از زندگی لذّت چندانی نمی برند و همنشین غم و غصّه هستند، دائما ناله می کنند و غر می زنند و حرص مال دنیا را می خورند.

خودگرا هستند یعنی معیار قضاوت، خودشان هستند و همه چیز و همه کس را با خودشان می سنجند و کسانی مثل خود را می پسندند. به عبارت دیگر، الگوبرداری منفی دارند و بدتر از خود را الگوی خویش قرار می دهند.

به آسانی مجذوب چیزی یا کسی نمی شوند و دوستی یا کنار آمدن با آنها کار ساده ای نیست؛ در کتب طبي قديم آمده که اگر طبيب بتواند شخص سوداوي مزاج را راضي کند هنر کرده است. اهل عاشقی نیستند و حتّی وقتی به آنها محبّت بشود، با سوءظنّ برخورد می کنند و در پس پرده مهربانی ها، به دنبال تکات منفی می گردند. با این حال، در زندگی خانوادگی، اهل طلاق گرفتن هم نیستند و زندگی را ادامه می دهند. انتقامجو هستند و اگر از کسی کینه داشته باشند از دل بیرون نخواهند کرد.

امانت داران خوبی هستند و جرأت خیانت را ندارند.

به علت سرعت فکر، در بین این افراد، شاعران و سیاستمداران بیشتري يافت مي شوند. علاقمند به حسابگری و مسائل فنی هستند. در ادارات و محیط های کارمندی، غلبه با سوداوی هاست و معمولا مواظب یکدیگر هستند. بازپرس های خوبی هستند امّا پس از خواندن گزارش هایشان، نباید به پیشنهادهای ایشان عمل کرد!!

معمولا تیزهوش، تیزبین، همه سونگر، دارای تمایل كم به معنویات، در خواب و بیداری ناآرام، همیشه در فكر، اهل جدل و بحث و بدون توان ریسک هستند. به اندازه ای ریزبین هستند و در جزئیات غرق می شوند که از کلّیات غافل می شوند. زیاد اهل حفظ کردن مطالب هستند.

مرز خیال و و اقعیت در ذهن ایشان به هم ریخته است و افکار خیالی خود را واقعی می پندارند. اگر یک فرد دموی دچار غلبه سودا شود(سودای سوخته ناشی از افزایش گرما) ممکن است ادعای الوهیت، نبوّت یا امامت کند.

خواب: خواب سوداوی ها هم به لحاظ طول و هم از نظر عمق، کم است.(خواب خرگوشی) خوابهای آشفته و تیره و تار، کابوس، و دیدن خرابه ها و قبرستان ها در رؤیاها از مشکلات این افراد است. خوردن گلاب قبل از خواب یا پاشیدن مقداری گلاب روی بالش، در حلّ مشکلات خواب افراد سوداوی، بسیار کمک کننده است.

گوارش و تغذیه: تمایل به خوردن شیرینی و گرمی ها دارند امّا ترشی ها و سردی ها را دوست ندارند. مزه دهان در صبحگاهان شور، و دهان، خشك و كم آب است. اشتهای کاذب فراوان دارند یعنی زود به زود گرسنه می شوند امّا خیلی زود هم سیر می شوند و به همین دلیل اهل ریزه خواری هستند.(سودا مسؤول تحریک اشتهاست)

قدرت هاضمه بالایی ندارند. نفخ معده و يبوست دارند. بوي بد دهان و مدفوع ندارند. قار و قور شكم دارند. سوزش سر معده و زیر جناغ در آنها شایع است.

استعداد به بیماری ها: در صورتی که روش زندگی و تغذیه این افراد تصحیح نشود ممکن است در آنها مشکلات روحی روانی جدی از جمله افسردگی های عمیق یا وسواس های شدید بروز کند. علاوه بر آن، مستعد انواع سرطان، بیماری های پوستی مانند اگزما و برص، بواسیر و واریس هستند.

میل و توان جنسی: به علّت زیاد بودن باد در بدن افراد سوداوی، تحریک و میل جنسی زیادی دارند امّا توان جنسی آنها كم است و اغلب دچار انزال زودرس هم هستند.(خروس مزاجند) مداومت بر مصرف نخودآب به درمان آنها کمک زیادی می کند.(«نخود خام خیسانده در آب یا عرق خارخسک+کمی عسل» یا «نخود پخته +دارچین+روغن زیتون»)

تاثیر فصول: این افراد در فصل بهار از وضعیت تعادل بهتری برخوردار می شوند و در فصل پائیز بیماری هایشان شدت می گیرد. تحمل هوای سرد را ندارند.

سایر موارد: نبض آن ها تقریباً کند اما سفت و باریک است. سیاهی خون و غلظت آن هنگام حجامت، گرفتگی در عضلات پشت ساق پا و گرفتگی در ناحیه گلو به صورت یک حلقه از علائم دیگر آنان است. چربی و فشار خونشان معمولا بالا نمی رود یا دچار افزایش های خفیفی می شود. نامنظّمی های ضربان قلب(آریتمی) در ایشان شایع است.

علائم غلبه سودا

اگر تعادل میان اخلاط و مقدار یا کیفیت هر یک از اخلاط به هم بخورد، موجب بیماری می شود یا به عبارتی موجب غلبه یک خلط بر اخلاط دیگر در بدن می شود که باید مورد درمان قرار گیرد. علایم غلبه خلط سودا عبارتند از:

لاغری، خشکی، سفتی، ترک و تیرگی رنگ پوست و تمایل آن به سیاهی، به خصوص تیرگی زیر چشم؛ غلظت خون، لخته شدن خون و آترواسکلروز؛ بواسیر؛ نفخ، درد و سوزش معده و یبوست؛ اشتهای کاذب(گرسنگی زودرس)؛ دو نیم شدن انتهای موهای سر (موخوره)؛ فکر وخیال زیاد و وسواس و بدبینی؛ بی خوابی، خواب سبک و پریدن مکرر از خواب، خواب و رؤیاهای توام با وحشت و تاریكی؛ اضطراب و تشویش خاطر؛ سبكی سر؛ ریزش مو؛ سرفه خشک؛ جذام؛ آبریزش بینی؛ تكرر و سوزش ادرار و تیرگی آن؛ فلج؛ سرطان و سكته.

توصیه ها و تدابیر

- در میان فصل ها، پایيز فصل سوداست و بهترين فصل براي حجامت افراد سوداوی نیز فصل پایيز است.

- از پوست خود در هوای خشک محافظت نمایید؛ بدین منظور پوست خود را با روغن زیتون یا روغن کنجد چرب کنید.

- 15-10 دقیقه پیاده روی بعد از شام مفید است.

- از مایعات به اندازه کافی استفاده کنید، آب هویج و آب سیب را فراموش نکنید.

- حمام کردن با آب ولرم و ماساژ بدن با روغن های مناسب مفید می باشد.

- هر روز بینی خود را با کمی روغن بادام شیرین طبیعی مرطوب کنید.

- ورزشهای خفیف مانند پیاده روی مناسب هستند. سفرهای کوتاه به خصوص به مناطق مرطوب معتدل توصیه می شود.

- دستور تنفس طبی را صبح زود و بعد از ظهرها انجام دهید.

دستور تنفس طبی: در حالت نیمه دراز کشیده، نفس کاملا عمیق بکشید و سینه های خود را از هوای تمیز پر نمایید. به مدت 5 ثانیه نفس خود را حبس نموده و سپس آرام آرام طی حدود ده ثانیه نفس را بیرون دهید. حدود یک ثانیه مکث نموده؛ سپس ده بار دستور فوق را تکرار نمایید. آرامش و احساس نشاط بر شما چیره خواهد شد. در شرایط تنش، مي توانيد روزانه چندین بار از این دستور بهره بگیرید حتي در حالات معمولی نیز به آرامش شما کمک خواهد نمود.

- حدود ساعت 10 شب به رختخواب بروید و حدود 7-6 ساعت استراحت نمایید. نیم ساعت چرت بعد از ناهار نیز اشکالی ندارد. از بی خوابی و کم خوابی خودداری نمایید.

- از هوا، محیط و فعالیت هایی که موجب افزایش سردی و خشکی می شوند خودداری کنید؛ به ویژه از هوای سرد و خشک پاییز اجتناب نمایید.

- از مصرف غذاهای یخ زده، مانده و کنسرو شده خودداری کنید.

- غم، تنهایی، تفکرات دقیق، نگرانی بیش از اندازه موجب تشدید علائم سوداوی می شوند.

- مداومت بر خوردن انجیر، مویز، خاکشی(با آب داغ) و استفاده گاهگاهی از دم كرده (سنبل طیب + گل گاو زبان + عنّاب) یا اسطوخدوّس بسیار مفید است.

- سودا چون سرد و خشک است افراد سوداوی بايد از غذا های تر و اندكی گرم، استفاده بیشتری کنند و مصرف خوراکی هایی که سردی یا خشکی بدن را زیاد می کنند به حدّاقل برسانند.(جدول ذیل)

در این مطلب مزاج بلغم : تشخیص ، علائم و درمان بلغم و مزاج بلغم گرداوری شد

تعریف خلط بلغم

بلغم یکی از اخلاط اربعه یا چهارگانه بدن انسان و معادل آب در طبیعت است. طبعی سرد و تر دارد و درواقع، خون خام، نپخته، سرد و شیرین است. البته بلغم طبیعی کمی گرمی دارد زیرا اگر این گونه نبود اصلا حرکت نمی کرد.

رنگ آن سفید است و حالتی شبیه سفیده تخم مرغ دارد. شاید بتوان گفت که معادل پلاسمای خون است.

این خلط هم مانند خلط دام دارای جایگاه ذخیره ای نیست و در سراسر بدن پراکنده است.

بلغم، استعداد تبدیل شدن به دو خلط سودا و دم را دارد. اوّلی با کاهش رطوبت و دوّمی با افزایش حرارت.

درواقع، بلغم با حرارت دیدن به خون تبدیل می شود. برخی راه های تبدیل بلغم به خون عبارتند از:

- پیاده روی و ورزش: چنان که می بینیم با ورزش چهره انسان گلگون می شود.

- ماساژ.

- بادکش: در یک فرد بلغمی، تنها با بادکش کردن مناطق مناسب بدن و بدون مصرف مکمّل های خونساز هم می توان کم خونی را درمان کرد.

- ایجاد تعریق.

- حمّام و سونا.

عملکرد بلغم در بدن

1- تغذیه برخی اندام ها مانند استخوان، پی، اعصاب، سیستم لنفاوی و جدار رگ ها.

2- کمک به انجام تنفس طبیعی.

3- نرم نگه داشتن و رطوبت بخشی در جاهایی مثل مفاصل، بینی و مخاطات.

انواع بلغم

1- بلغم ناشی از سرماخوردگی(مثل بزاق دهان)

2- بلغم حلمی(آب بینی)

3- بلغم رقیق.

4- بلغم خیلی غلیظ.

5- بلغم شور.

ویژگی های مزاج سرشتی افراد بلغمی

مزاج این افراد، سرد و تر است.

جثّه و هیکل: هیکل بلغمی ها معمولاً درشت و چاق(به حالت استوانه ای) است. اینها چربی زیر پوستی زیادی دارند. اندام و عضلات آنها نرم و لخت است به نحوی که ابتدا و انتهای عضلاتشان دیده نمی شود. سینه درشت است اما برجسته نیست. شانه ها حالت افتادگی دارند.

اجزاء صورت: بینی آنها کوچک است و چانه ظریفی دارند. زبان بزرگی دارند.

پوست: چهره و پوست سفیدی دارند. پوست آنان معمولا سرد، مرطوب، نرم و شفاف است و گاهی به علت رطوبت زیاد، در ناحیه زیر چشم و زیر گلو دچار چین خوردگی می شود. پوست افراد بلغمی داراي منافذی ريز است و رگ هاي پنهانی دارند. زیر ناخن های آنها روشن است. به هنگام عصبانیت، رنگ آنها می پرد، لب ها خشک و بی حال و تیره و چشم ها هم رنگ پریده و خشک می شوند.

موی سر: موهای نرم، نازک، صاف و لختی دارند. موهای زیربغل و زهار هم همین گونه است. کمتر دچار ریزش مو می شوند. رشد موهایشان زیاد است و موهای پرپشتی دارند. رنگ مو معمولا روشن (زرد، بور، خرمايي روشن) است. موی افراد بلغمی معمولا زود سفید می شود.

نوزادان سردمزاج در رحم مادر موی چندانی ندارند؛ به همین جهت می بینیم که نوزادان اروپّایی و به ویژه اروپّای شمالی، کچا به دنیا می آیند! برخلاف نوزادان منطقه خاور میانه که با کاکلی انبوه و تیره پا به جهان می گذارند.

موی بدن: غالباً بدن افراد بلغمي بي مو یا خیلی کم موست.

چشم: سفيدي چشم، سفيدی بي حال، رنگ پریده و بی فروغی است و رنگ عنبیه، روشن(آبي، خاکستری و قهوه ای روشن) است. چشم آنها درشت است. رطوبت زیاد باعث درشت شدن اندازه چشم و سردی زیاد باعث روشن شدن رنگ آن می شود. چنان که گفتیم به هنگام عصبانیت، چشم ها هم رنگ پریده و خشک می شوند و این برخلاف افراد گرم مزاج است که در این هنگام، چشم هایشان سرخ و برافروخته می شود.

ترشّحات بینی: رقیق و فراوان است.

تعریق: معمولا زیاد عرق می کنند اما عرق آنها سرد است و بیشتر در انتهای اندام ها بروز می کند. در تماس با پوست افراد بلغمی معمولا خیسی و سردی ناخوشایندی حس می شود.

کنش کرداری: کم انرژی، کم جنب و جوش، تنبل و در کارها کند هستند. احساس کسلی و بی حالی دارند. چندان قوی نیستند. حرکات این افراد کند است و حوصله انسان از پرحوصلگی آنان سر می رود. آرام حرف می زنند و در راه رفتن معمولاً عقب می مانند و زود خسته می شوند.

به آرامی و با تأنی صحبت می کنند و تکلّم آنها کند است. صدایشان باریک و نازک و بعضا جیغ مانند است. زیاد دچار لکنت زبان می شوند که این مساله به هنگام غم، افسردگی و شرم تشدید می شود.(بر خلاف افراد گرم مزاج که به هنگام عصبانیت دچار این مشکل می شوند.) به همین جهت برای درمانشان از تخم کبوتر یا گنجشک استفاده می کنیم.

کنش پنداری و رفتاری: افرادی راحت و بی قید به اکثر مسائل هستند. همه چیز را راحت می گیرند و خود را درگیر چیزی نمی کنند. توان ریسک ندارند. بی اراده و متاثر از دیگرانند. دقیق و منظم هستند و در ایجاد نظم، باحوصله عمل می کنند.

معمولاً افرادی آرام، صبور، تسلیم پذیر، مسالمت جو، گذشته نگر، ظریف، ریزبین، منطقی، عاقل، میانه رو، محتاط و گاهی ترسو هستند و در انجام امور از خود شجاعت نشان نمی دهند.

نگرش آنها کوتاه است و توانایی دوربینی و آینده نگری در امور را ندارند ولی در همین نگاه محدود خود، واقع نگر هستند. بلغمی ها حتی در هنگام عصبانیت هم منافع خود را از یاد نمی برند.

عمق اندیشه آنها زیاد است اما توان اندیشه فراگیر و ارائه طرح های کلان ندارند. تفکراتشان ناپیوسته و تمرکزشان کم است، زیاد به حاشیه می روند و قدرت جمع بندی و تحلیل کمی دارند.

منفی گرا هستند و واکنش های منفی زیاد نشان می دهند و به راحتی قهر می کنند. بسیاری از واکنش های آنها تابع خیال است.

روابط اجتماعی آنان چندان قوی نیست و گوشه گیری و تنهایی را بیشتر می پسندند. در محیط های کاری زیرآبزنی می کنند!

کندذهن هستند و علاقه چندانی به یادگیری نشان نمی دهند. موضوعات و موارد را کلمه به کلمه به خاطر می سپارند و حفظ کنندگان خوبی هستند اما ابتکار و تحلیل قوی ندارند.(حفظ طوطی وار) اگر رطوبت مغزشان زیاد شود دچار فراموشی می شوند که اگر این غلبه رطوبت در جلوی سر باشد، فراموشی نزدیک و اگر در عقب سر باشد، فراموشی دور رخ خواهد داد. در ابتدای این روند، یعنی غلبه سرما و رطوبت بر مغز، فرد با خوردن غذاهای سردی، خنگ و فراموشکار می شود و با خوردن غذاهای گرمی مشکلش حل می شود.

در مراحل پیشرفته تر، فراموشی تقریبا حالتی غالب پیدا می کند(مثل کهنسالان) و در نهایت، سردی شدید، موجب آلزایمر می شود. به همین دلیل، استفاده از بوهای خوش مثل گلاب و بیدمشک، چکاندن روغن های گرم مثل سیاهدانه در بینی، استفاده از انفیه های عطسه آور و ماساژ ملاج با روغن های گرمی مثل روغن کنجد که همگی اقداماتی در جهت کاهش رطوبت و سردی سر هستند، در پیشگیری و درمان آلزایمر بسیار مفید است.

زود تحریک می شوند اما توان درگیری ندارند و عقب نشینی می کنند.

شغل های آرام و بی دردسر را می پسندند. با کارهای ظریف که حوصله زیادی می طلبند سازگارند. در رشته هايی مانند تاريخ، جامعه شناسي و روانشناسي مي‌توانند موفّق باشند.

كینه توز، دارای استعداد افسردگی و غمگینی، درون گرا، خودخور و منفی باف هستند. نیاز به محبّت دیدن دارند اما توان محبت کردن و عاشقی ندارند.

خواب: خواب آن ها سنگین و زیاد است و اغلب هنگام برخاستن از خواب همچنان احساس کسالت دارند. در خواب هایی که می بینند معمولا رنگ های سفید، آب، برف و باران زیاد دیده می شود. به دلیل زیادی بلغم در حنجره، در خواب زیاد خرخر می کنند که با مصرف گرمی ها بهتر می شوند.

گوارش و تغذیه: دهانشان مرطوب و بی مزه و آب دهانشان زیاد است و ممکن است در خواب، آب دهانشان روی بالش بریزد. در صورت بروز مشکلات گوارشی ممکن است مزه دهانشان شور یا ترش باشد.

زبان نرم با پرزهای تحلیل رفته و بی رنگ و گاهی پوشیده از بار سفید از علائم افراد این گروه می باشد. زیاد تشنه نمی شوند امّا اشتهاي زياد و خوراک فراوانی دارند و معمولا توانایی زیادی در مهار اشتهایشان ندارند.

توان هضم غذا در آنان كم است. معده نفاخي دارند و آروغ ترش و ریفلاکس(ترش کردن)در آنها شایع است. گاهي دچار يبوست می شوند.

گرايش به شيريني، شوري، ادویه و گرمی ها دارند. ترشي، ماست، دوغ و سایر سردی ها را دوست ندارند. معمولا بوي بد مدفوع ندارند امّا به دلیل هضم ناقص بوی بد دهان دارند که در صورت غلبه زیاد بلغم در بعضی نواحی مانند سینوس ها، این مشکل تشدید می شود. شکمشان زیاد قار و قور می کند و دفع گاز زیادی دارند.

روده ها به دلیل کندی حرکت و انباشت غذا به تدریج بزرگ و گشاد می شوند.

استعداد به بیماری ها: مستعد ابتلا به بیماری های روماتیسمی، مشکلات گوارشی و افسردگی هستند. بیماری هایی مانند عطسه، آبریزش بینی و سینوزیت؛ سردردهای سرد؛ صرع؛ آسم؛ التهاب و بزرگ شدن لوزه ها؛ کاهش حافظه؛ ضعف هضم؛ ریفلاکس؛ شب ادراری؛ ترشحات سفیدرنگ زنانه و مشکلات قاعدگی هم در این گروه شایع است.

میل و توان جنسی: میل و توان جنسی کمی دارند. سردی و رطوبت بدن، توان جنسی آنها را کاهش می دهد . مشکل انزال زودرس در آنها شایع است.

تاثیر فصول: در فصل زمستان، بیماری های بلغمی شدت پیدا می کند ولذا این افراد، بسیار بدزمستان هستند اگرچه در بهار نیز به دلیل افزایش رطوبت، حال و روز چندان خوشی ندارند.

سایر موارد: نبض ضعیفی دارند. فشار خون دیاستولی(مینیمم) آنها بالاست. ادرار صبحگاهی کم رنگ است.

علائم غلبه بلغم

اگر تعادل میان اخلاط و مقدار یا کیفیت هر یک از اخلاط به هم بخورد، موجب بیماری می شود یا به عبارتی موجب غلبه یک خلط بر اخلاط دیگر در بدن می شود که باید مورد درمان قرار گیرد. علایم غلبه خلط بلغم به این شرح است:

سپیدی، نرمی، سردی و سستی پوست؛ بی مو شدن بدن؛ سنگینی و کندی حواس و فراموشی؛ ریزش آب دهان؛ عدم تشنگی؛ آب بینی رقیق فراوان که البته فاقد سوزش است؛ ترشحات پشت حلق بلغمی وسرفه زیاد؛ درد عقب سر؛ افزایش اشتهای غیرقابل مهار؛ آروغ ترش و ضعف معده به ویژه با خوردن ترشیجات؛ احساس کسالت، ضعف، خستگی و کوفتگی بدن و مفاصل؛ بی میلی به غذای صبح؛ سكته؛ برص؛ سفیدی ادرار؛ خواب زیاد امّا سطحی و خواب دیدن آب، باران و برف؛ مدفوع بدبو؛ افزایش چربی شکمی و ....

چند نکته:

- به علّت سردی و رطوبت بیشتر بدن بانوان نسبت به آقایان، همیشه احتمال بروز علائم غلبه بلغم در ایشان بیشتر از آقایان است.

- یکی از علائم غلبه بلغم، سنگینی اندام تحتانی است که ابتدا به صورت مورمور شدن و خواب رفتن پاها خودش را نشان می دهد امّا در صورت ادامه این روند به ورم و سردی پاها خواهد انجامید. در طبّ کلاسیک این ورم از طریق تجویز داروهای ادرارآور تخلیه می شود امّا در طبّ سنّتی، بادکش و روغن مالی چاره کار است.

- با افزایش بلغم، نگهداری ادرار سخت می شود و تکرّر ادرار(بدون سوزش)، شب ادراری و حتّی درجاتی از بی اختیاری ادرار رخ می دهد که در هوای سرد و با استرس یا مصرف سردی ها بیشتر می شود. انزال زودرس هم از جنس همین مشکل است.

- ترتیب بروز علائم گوارشی در موارد غلبه بلغم به این نحو است: آروغ؛ قاروقور شکم؛ ترش کردن و تهوّع و استفراغ(به عنوان یک راه طبیعی دفع بلغم اضافه)؛ سردی ماندگار معده(که باید با مصرف گرمی، ماساژ معده با روغن های گرم و بادکش درمان شود.)؛ اسهال بلغمی(کولیت بلغمی)؛ یبوست(ناشی از غلبه نهایی سردی و خشکی بر دستگاه گوارش که باید با مصرف داروهای لینت بخش گرم و تر درمان گردد. مصرف گلاب+روغن بادام شیرین یا گلاب+بارهنگ مناسب است.)

- یکی از نتایج غلبه بلغم، کاهش میل جنسی در هردو جنس است. ناباروری زنانه به علّت ضعف عملکرد تخمدان نیز در این حالات افزایش می یابد.

تدابیر و توصیه ها

- حجامت برای بلغمی ها بدون نظر پزشک به هیچ وجه توصیه نمی شود.

- سعی کنید تنها روزی 2 وعده(صبح و ابتدای شب) غذا میل کنید زیرا توانایی دستگاه گوارشی افراد بلغمی کم است و لازم است حداقل حدود 12-10 ساعت فاصله بین دو وعده غذا باشد.

- اگر در بین وعده های غذایی احساس گرسنگی گردید مقداری خرما یا عسل میل کنید.

- از مصرف آب، نیم ساعت قبل از غذا تا 3 ساعت پس از غذا خودداری شود.

- ورزش و فعالیت جسمی منظم توصیه می شود. کم تحرکی رطوبت بدن را بسیار بالا می برد.

- راه رفتن به مدت 15-10 دقیقه پس از شام مفید است

- حدّاکثر 8 ساعت خواب در شبانه روز، مناسب است اگرچه بهتر است که این مقدار کمتر شود. خواب و استراحت بیش از اندازه موجب افزایش سردی و تری می شود.

- بهتر است بعد از اذان صبح و به ویژه پس از طلوع آفتاب از خوابیدن پرهیز شود تا از تولید بلغم اضافه جلوگیری شود.

- حتّی المقدور از خواب طول روز(به استثنای خواب قیلوله) خودداری شود. خوابیدن در طی روز و همچنین یک ساعت قبل از غروب بسیار مضر است و موجب افزایش بلغم می گردد و سنگینی سر و التهاب سینوس ها و کند شدن رفتارهای مغزی را موجب مي شود.

- از هوا و محیط مرطوب پرهیز نمایند.

- پوشیدن لباس مناسب و گرمای کافی به خصوص در هوای مرطوب توصیه می شود. استفاده از کرسی در زمستان یا خوابیدن روی زیراندازهای پوستی یا نمدی برای این افراد بسیار مناسب است.

- در فصول سرد استفاده از بخورهای گرم(آویشن، اسطوخدوس، بابونه و ...) مفید است.

- مداومت بر ماساژ ملاج با روغن کنجد یا سایر روغن های گرم در مواردی مثل افسردگی یا کاهش حافظه مفید است.

- استفاده مرتب از نوره برای افراد بلغمی بسیار مفید است و در کاهش بلغم آنها و نیز افزایش میل جنسی ایشان موثر است.

- مداومت بر مصرف سرمه هایی مانند سرمه بادام، سرمه اثمد یا سرمه سنگ هم برایشان خیلی خوب است.

- هفته ای یکی دو بار به حمام گرم بروند و در صورت امکان در آب گرمي‌ كه در آن بابونه یا مرزنجوش جوشانده باشند بنشينند امّا حمام را زياد طول ندهند كه باعث خشكي بدن شود. استفاده از حنا(سر و پا) هم خوب است.

- از عطرهای گرم مانند بهارنارنج و گل یاس استفاده نمایند.

- گل نرگس، شب‌‌بو و زنبق را ببويند.

- اسفند، کندر و مرمکی را در خانه دود کنند.

- افراد بلغمی نبايد سردیجات را به تنهايی ميل كنند بلکه باید همراه با مصلحات(گرمی ها) ميل شود.

- در زمستان و شبها در رابطه با مصرف غذاهای سرد احتیاط بیشتری به عمل آورند.

- خوراکی های گرم و لطیف به حال و گوارش بلغمی ها سازگارتر است ولی در نقطه مقابل، باید در رژیم غذایی افراد بلغمی مصرف غذاهای سرد و تر- به خصوص در هوای سرد- به حدّاقل برسد.(جدول زیر)

در این مطلب بیماری ام اس در هنرمندان ، بازیگران مبتلا به ام اس آماده شده است

بازیگران مبتلا به ام اس

بیماری ام اس (Multiple sclerosis) یک بیماری ناتوان‌کننده است که مغز و نخاع را تحت تاثیر قرارداده و باعث از دست‌دادن کنترل، دید، تعادل و حواس (بی حسی) می‌شود. در بیماری ام اس اعصاب مغز و نخاع توسط سیستم ایمنی بدن آسیب می‌بینند، که به این اختلال بیماری خودایمنی می‌گویند. بیماری های خودایمنی بیماری هایی هستند که در آن‌ها سیستم ایمنی بدن که وظیفه‌شان حفاظت از بدن و نابودکردن آسیب رسان‌های خارجی همچون باکتری هاست، اشتباها شروع به حمله به بافت‌های بدن می‌نمایند. در بیماری ام اس، سیستم ایمنی بدن شروع به حمله به مغز و نخاع دوتا از اجزاء مهم که سیستم مرکزی اعصاب را کنترل می‌کنند، کرده و باعث فلج شدن و از کارافتادگی آنها می‌شود.

عروس خانه سبز مدتی است که در سینما و تلویزیون آفتابی نمی شود. آتنه فقیه نصیری در فروردین امسال اعلام کرد که به ام اس مبتلا شده. او در مصاحبه با ایلنا به بیماری خود اشاره کرد و گفت:مبتلا به بیماری ام اس شده ام اما خوشبختانه این بیماری پیشرفته نیست و تحت درمان هستم. او ادامه داد:هنگام بازی در مجموعه شمعدونی به کارگردانی سروش صحت متوجه بیماری ام اس شدم و مدت دو سال است که در حال مداوا هستم البته بیماری پیشرفته نیست و می توانم راه بروم و کارهای روزانه را انجام بدهم. او گفته است که به دلیل شرایط بیماری و اینکه پزشکان تاکید کردند نباید عصبی بشوم و فعالیتی هم نداشته باشم که دچار خستگی شوم؛ فعلاً فعالیت های هنری را تعطیل کرده ام.

بهناز جعفری

جعفری از «روسری آبی» سال 1373 تا امروز در ده ها فیلم سینمایی، سریال تلویزیونی و نمایش نقش آفرینی کرده و جوایزی از جمله سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مکمل زن برای بازی در «خانه ای روی آب» را کسب کرده است. او هفته گذشته در صفحه شخصی اینستاگرامش عکسی گذاشت و در شرح عکس به توضیح بیماری اش پرداخت؛ ضمن آنکه از افرادی که پس از آگاهی از بیماری او با عنوان «بیماری آتنه فقیه نصیری» یاد کردند، گلایه کرد. جعفری در پست اینستاگرامی اش نوشته که اولین بار در اسفند سال 1393 متوجه علائم بیماری شده و اکنون تحت درمان است. او از طرفداران و مردم خواهش کرده او را با چهره ای متفاوت تصور نکنند چرا که او مانند هر فرد عادی دیگر است و از پس کارها و امور روزانه اش به خوبی برمی آید، فقط «کمی زودتر خسته می شود».

سیاوش حکمت شعار کار بازیگری را با فیلم سینمایی بچه های بد ساخته علیرضا داوودنژاد آغاز کرد، این بازیگر جوان کشورمان سالهاست با بیماری ام اس دست و پنجه نرم میکند.

سیاوش هم اکنون با واکر هم به سختی قادر به حرکت است و یکی از پاهایش تحرکی ندارد.

در این مطلب انواع بیماری ام اس ، پیشگیری از ام اس با این نوشیدنی و پیشگیری و انواع ام اس آماده شده است

چهار نوع بيماري ام اس

چهار نوع اصلي بيماري ام اس عبارتند از:

1) نوع عود كننده_ فروكش كننده 2) نوع پيشرونده_ اوليه 3) نوع پيشرونده_ ثانويه 44) نوع پيشرونده_ عود كننده

شايعترين نوع بيماري ام اس ، نوع عود كننده_ فروكش كننده مي باشد. حدود75درصدبيماران در ابتداي شروع بيماريشان در اين نوع قرار مي گيرند كه در اين نوع، بيمار بطور ناگهاني دچار حملاتي مي شود كه يك يا چند قسمت از بدنش را درگير مي سازد. سپس بيمار بطور كامل يا اينكه تا حدود زيادي بهبود مي يابد و بيماري تا حمله بعدي كه اتفاق بيفتد پيشرفت نمي كند. حمله بعدي مي تواند خيلي زود و يا اين كه سال ها بعد اتفاق بيفتد.

خطرناك ترين نوع بيماري ام اس ، نوع پيشرونده _ اوليه مي باشد كه حدود 15درصد بيماران مبتلا به ام اس به اين نوع دچار هستند. بيماران مبتلا به نوع پيشرونده_ اوليه بطور پيوسته حالشان بدتر مي شود و در بين حملات، حالشان هيچ گونه بهبودي نمي يابد و يا اين كه بهبودي اندكي دارند.

بيماران دچار ام اس نوع پيشرونده_ ثانويه ابتدا در نوع عود كننده_ فروكش كننده قرار دارند و در آخر نيز به نوع پيشرونده تغيير خواهند كرد. در طي 10 سالي كه از شروع بيماري مي گذرد، حدود 50 درصد بيماران كه در ابتدا در نوع عود كننده_ فروش كننده قرار داشتند در نوع پيشرونده ثانويه قرار مي گيرند. در عرض 25 سال حدود 90 درصد بيماراني كه ام اس آنها در نوع عود كننده _ فروكش كننده قرار داشته است به نوع پيشرنده ثانويه تغيير خواهند نمود.

بيماراني كه به چهارمين نوع ام اس ، يعني پيشرونده _ عود كننده مبتلا هستند از ابتدا دچار ضايعات پيشرونده اي هستند اما در طي آن دچار حملات حاد نيز مي شوند كه علايم آن ظاهر شده و بعد از مدتي از بين مي رود. حدود 6 تا 10 درصد بيماران به اين نوع از ام اس دچار مي شوند. بيشتر اين نوع در افرادي ديده مي شود كه بعد از سن 40سالگي به اين بيماري مبتلا مي گردند.

به غير از اين چهار نوع ام اس، پزشكان هم چنين نوع خفيفي از اين بيماري را شناسايي كرده اند كه اصطلاحا به آن نوع " حسي خوش خيم" گفته مي شود. بيماراني كه به اين نوع ام اس دچار هستند دچار حملاتي مي شوند كه فقط باعث از دست رفتن بينايي و يا حس هاي ديگر آن ها مي شود. اين علايم موقتي بوده و اين نوع ام اس خيلي به ندرت باعث بروز ناتواني هاي دائمي مي شود. با اين حال حملات آن مي تواند همانند ساير انواع ام اس بصورت غير قابل پيش بيني رخ دهد.

پیشگیری از ام اس با مصرف قهوه

بعد از انجام تحقیقات و مطالعات بر روی 2.788 فرد مبتلا به ام اس و 4.000 فرد سالم دانشمندان دریافتند که افرادی که از قهوه استفاده نمی کنند بیشتر در مرض ابتلا به ام اس قرار می گیرند.

محققان سوئدی دریافتند افرادی که اصلا قهوه مصرف نمی کنند یک و نیم برابر بیشتر از افرادی که حداقل 6 فنجان قهوه در طول هفته مصرف می کنند مبتلا به ام اس می شوند.

در مطالعه ایالات متحده، آن دسته از مردم که قهوه نمی نوشند خطر ابتلا به بیماری ام را تا یک و نیم برابر در خود افزایش می دهند.

قهوه خاصیت دفاعی بدن را افزایش می دهد. طبق جدیدترین مطالعات پزشکان دریافتند که افرادی که به هیچ عنوان قهوه مصرف نمی کنند یک و نیم برابر بیشتر در معرض ابتلا به ام اس بیماری عصر تکنولوژی مبتلا می شوند. همچنین دانشمندان بیان کردند که مصرف قهوه به میزان یک فنجان در روز خطر ابتلا به آلزایمر و پارکینسون را تا حد قابل توجهی کاهش می دهند.

سالها پیش نیز محققان دریافتند که مصرف یک فنجان قهوه در روز تا 25 درصد خطر ابتلا به دیابت را کاهش می دهد.

سازمان جهانی بیماری های مربوط به سیستم عصبی با انجام مطالعات بر روی 2.5 میلیون مبتلا به بیماری ام اس دریافتند که این بیماری بر روی تطلب بافت عصبی به طور مستقیم اثر گذاشته و عملکرد طبیعی ان را مختل می کند.

متاسفانه سن ابتلا به ام اس در حال کاهش است و هم اکنون بین 20 تا 40 سال بیشترین مبتلایان را دارد که در بین این بیماران آمار زنان چندین برابر مردان است.

در این مقاله از سایت عرقیات درباره ام اس : انواع ، علائم ، تشخیص و درمان بیماری ام اس آماده شده است

بیماری ام اس

بیماری ام اس (Multiple sclerosis) یک بیماری ناتوان‌کننده است که مغز و نخاع را تحت تاثیر قرارداده و باعث از دست‌دادن کنترل، دید، تعادل و حواس (بی حسی) می‌شود. در بیماری ام اس اعصاب مغز و نخاع توسط سیستم ایمنی بدن آسیب می‌بینند، که به این اختلال بیماری خودایمنی می‌گویند. بیماری های خودایمنی بیماری هایی هستند که در آن‌ها سیستم ایمنی بدن که وظیفه‌شان حفاظت از بدن و نابودکردن آسیب رسان‌های خارجی همچون باکتری هاست، اشتباها شروع به حمله به بافت‌های بدن می‌نمایند. در بیماری ام اس، سیستم ایمنی بدن شروع به حمله به مغز و نخاع دوتا از اجزاء مهم که سیستم مرکزی اعصاب را کنترل می‌کنند، کرده و باعث فلج شدن و از کارافتادگی آنها می‌شود.

چهار نوع بيماري ام اس

چهار نوع اصلي بيماري ام اس عبارتند از:

1) نوع عود كننده_ فروكش كننده 2) نوع پيشرونده_ اوليه 3) نوع پيشرونده_ ثانويه 4) نوع پيشرونده_ عود كننده

شايعترين نوع بيماري ام اس ، نوع عود كننده_ فروكش كننده مي باشد. حدود75درصدبيماران در ابتداي شروع بيماريشان در اين نوع قرار مي گيرند كه در اين نوع، بيمار بطور ناگهاني دچار حملاتي مي شود كه يك يا چند قسمت از بدنش را درگير مي سازد. سپس بيمار بطور كامل يا اينكه تا حدود زيادي بهبود مي يابد و بيماري تا حمله بعدي كه اتفاق بيفتد پيشرفت نمي كند. حمله بعدي مي تواند خيلي زود و يا اين كه سال ها بعد اتفاق بيفتد.

خطرناك ترين نوع بيماري ام اس ، نوع پيشرونده _ اوليه مي باشد كه حدود 15درصد بيماران مبتلا به ام اس به اين نوع دچار هستند. بيماران مبتلا به نوع پيشرونده_ اوليه بطور پيوسته حالشان بدتر مي شود و در بين حملات، حالشان هيچ گونه بهبودي نمي يابد و يا اين كه بهبودي اندكي دارند.

بيماران دچار ام اس نوع پيشرونده_ ثانويه ابتدا در نوع عود كننده_ فروكش كننده قرار دارند و در آخر نيز به نوع پيشرونده تغيير خواهند كرد. در طي 10 سالي كه از شروع بيماري مي گذرد، حدود 50 درصد بيماران كه در ابتدا در نوع عود كننده_ فروش كننده قرار داشتند در نوع پيشرونده ثانويه قرار مي گيرند. در عرض 25 سال حدود 90 درصد بيماراني كه ام اس آنها در نوع عود كننده _ فروكش كننده قرار داشته است به نوع پيشرنده ثانويه تغيير خواهند نمود.

بيماراني كه به چهارمين نوع ام اس ، يعني پيشرونده _ عود كننده مبتلا هستند از ابتدا دچار ضايعات پيشرونده اي هستند اما در طي آن دچار حملات حاد نيز مي شوند كه علايم آن ظاهر شده و بعد از مدتي از بين مي رود. حدود 6 تا 10 درصد بيماران به اين نوع از ام اس دچار مي شوند. بيشتر اين نوع در افرادي ديده مي شود كه بعد از سن 40سالگي به اين بيماري مبتلا مي گردند.

به غير از اين چهار نوع ام اس، پزشكان هم چنين نوع خفيفي از اين بيماري را شناسايي كرده اند كه اصطلاحا به آن نوع " حسي خوش خيم" گفته مي شود. بيماراني كه به اين نوع ام اس دچار هستند دچار حملاتي مي شوند كه فقط باعث از دست رفتن بينايي و يا حس هاي ديگر آن ها مي شود. اين علايم موقتي بوده و اين نوع ام اس خيلي به ندرت باعث بروز ناتواني هاي دائمي مي شود. با اين حال حملات آن مي تواند همانند ساير انواع ام اس بصورت غير قابل پيش بيني رخ دهد.

چه کسانی در معرض ابتلا به بیماری ام اس قرار دارند؟

به طور کلی دو گروه اشخاص با رفتارهای غلط خود را در معرض ابتلا به بیماری ام اس قرار می دهند که شامل:

1- افراد حساس و زودرنج

این نوع افراد عموما اشخاصی هستند فوق العاده حساس, زودرنج و عصبی و با کمترین ناملایمات از حالت عادی خارج شده و تعادل خود را از دست می دهند و ساعت ها فکر خود را مشغول کرده و به خود و دیگران پیله می کنند

2- افراد با طبع سردی

افرادی هستند که از نظر ژنتیک دارای طبع سردی بوده و مدام از غذاهای سردی بخش (غذاهائی با pH اسیدی) به حد وفور استفاده می کنند و علاقه زیادی به خوردن ترشی, سرکه, تمبر هندی, ماست, قره قورت و امثالهم دارند

رایج ترین علائم ام اس خفیف عبارتند از

مشکل بینایی احساس سوزش و کرختی درد و گرفتگی عضلانی ضعف و خستگی ایجاد مشکل در حفظ تعادل یا سرگیجه مشکلات مربوط به مثانه اختلال عملکرد جنسی مشکل شناسایی

ام اس خوش خیم

بیماری ام اس به انواع مختلفی تقسیم می شود، فرم های خوش خیم ام اس فرم هایی هستند که در عرض ۵ تا ۱۰ سال بیمار علائمی ندارد و وضعیت بیماری کاملا خاموش است و در این مدت حتی علائم جزئی هم می تواند نداشته باشد هر چند بیمارانی دیده می شوند که تا ۱۵، ۲۰ سال یا حتی بیشتر هیچ علائمی ندارند و این بیماران در دسته خوش خیم قرار می گیرند. شایعترین فرم این بیماری، ام اس های رفت و برگشتی هستند که حدود ۷۵ درصد بیماری های ام اس را تشکیل می دهند، اگر این فرم های بهبود پذیر رو به پیشرفت برود به آن فرم های پیشرونده ثانویه می گویند که حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد بیماران را تشکیل می دهند و تعدادی خیلی کمی از بیماران هم از اول بیماری پیش رونده دارند که به این نوع بیماری پیش رونده اولیه می گویند، البته فرم های بسیار نادر بدخیم ام اس هم وجود دارد که خوشبختانه این فرم بیماری را خیلی کم تر می بینیم.

فرد سالم چه کار هایی انجام دهد تا به این بیماری مبتلا نشود؟ واقعا مدرکی نداریم که کسی یا ماده ای را به نقش در بیماری ام اس متهم کنیم ، اما چند نکته مهم باید رعایت شود. اجتناب از استرس خیلی مهم است و کمک زیادی می کند که فرد به هیچ بیماری خود ایمنی مثل ام اس مبتلا نشود، همچنین ویتامین D موضوع بسیار مهمی است ، در جامعه ۸۰ تا ۹۰ درصد مردم کمبود ویتامین D دارند و حتما باید افراد جامعه در یک طرح ملی و با برنامه ریزی صحیح آموزش ببینند که میزان ویتامین آنها اصلاح شود، بقیه فاکتورها، ناشناخته هستند و نقشی در بیماری ام اس ندارند.

علائم و علت بیماری ام اس

گرچه هر بیمار مبتلا به ام اس دچار علایم مختلفی می شود اما بیشتر بیماران یک یا چند علامت اولیه این بیماری را که در زیر می آید، تجربه میی کنند:

- اختلالات بینایی - درد - بی اختیاری ادراری - ضعف - بی حسی - لرزش - خستگی - اختلال در تعادل بدن - فلج - مشکلات شناختی - تغییرات خلق

• کاهش حافظه

کاهش و ضعف حافظه، ناتوانی در تمرکز، صحبت کردن و مشکلات زبانی از اختلالات رایج در نتیجه ی پیشرفت MS است که البته خیلی وقت ها می تواند از علائم شروع این بیماری باشد.

• اختلالات جنسی

در بیماران مبتلا به ام اس در مراحل شدید، اختلالات جنسی یکی از شایع ترین اختلالات در نظر گرفته می شود. این وضعیت که در بیشتر اوقات عارضه ای غیر قابل پیشگیری است، خیلی وقت ها یکی از علائم ابتلا به MSS در نظر گرفته می شود.

• سرگیجه

این بیماران معمولا در مستقیم حرکت کردن مشکل دارند. در واقع این عدم تعادل در کنترل حرکات معمولا با پیشرفت تخریب سلول های عصبی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. به همین خاطر است که بسیاری از مبتلایان به MS برای راه رفتن نیاز به عصا دارند.

• دوبینی

دوبینی یا همان اختلالات بینایی به دلیل حمله ی بیماری ام اس به سیستم عصبی و تاثیر بر روی عصب بینایی به وجود می آید و به طور شایع در مبتلایان به بیماری ام اس دیده می شود.

• مورمور شدن انگشتان بی حسی

بی حسی و مورمور شدن مداوم که معمولا صورت و دست ها و پاها را درگیر می کند، عارضه ی شایع بیماران مبتلا به MS است که به علت آسیب و تخریب سلول ها عصبی در مغز و نخاع ایجاد می شود. اما این وضعیت برای فردی که هنوز به بیماری مبتلا نشده و یا برای اولین بار است که آن را تجربه می کند، بسیار عجیب به نظر می رسد. در واقع بی حسی و مورمور شدن می تواند در ابتدا به صورت حمله ای فرد را مورد آسیب قرار دهد. پاها شایع ترین بخش بدن برای بروز این عارضه اند.

• ضعف و گرفتگی عضلات

اسپاسم ها و گرفتگی های عضلانی حمله ای یکی از علائم آزاردهنده ی ام اس است. این اسپاسم ها معمولا شدیدا دردناک هستند، در بخش های انتهایی بدن نظیر دست ها و پاها ایجاد می شوند و بعد از چند دقیقه برطرف می شوند.

• اختلال در کنترل ادرار و مدفوع

بی اختیاری در دفع ادرار و مدفوع در بیماری MS دور از انتظار نیست. تقریبا 80 درصد بیماران مبتلا به MS در کنترل ادرار و مدفوع خود مشکل دارند. این افراد معمولا از احساس دفع ادرار مکرر و ناگهانی در عذاب هستند. مشکل آزاردهنده دیگر در این افراد، اسهال مداوم و اختلال کنترل تخلیه روده است. اگر این برای شما یک مشکل شده است، بهتر است هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کرده و وضعیت را بازگو کنید.

• بی حالی و افسردگی

ابتلا به بیماری آزاردهنده ای نظیر MS، علاوه بر آسیب جسمی می تواند ابزاری برای شکنجه روحی فرد باشد. بسیاری از مبتلایان به ام اس، احساس افسردگی، تحریک پذیری و تغییرات خلق و خو را یکی از مشکلات رایج خود بیان می کنند.

عدم هماهنگی بین کلمات در سخن گفتن, سنگینی سر و بدن, دفع بیش از حد ادرار نسبت به دیگران, دیر هضم شدن غذا, حساس و زود رنج شدن, یبوست مزاج, دیدن کابوس در بعضی افراد, علاقه به خوردن غذاهای سردی بخش (اسیدی) مانند لبنیات مخصوصا ماست و بستنی, در صورت پیشرفت بیماری عدم کنترل ادرار, یا از دست دادن کامل بینایی, عدم تحمل هوای گرم و آب گرم, عدم تحمل آب سرد و هوای سرد , زود انزالی در آقایان, افسردگی و خودخوری, انزوا طلبی و گوشه گیری, نداشن تعادل, داشتن لرزش هنگام حرکت, یاری نکردن ماهیچه های پا هنگام راه رفتن, سرما سرما شدن استخوانهای بدن خصوصا پاها.

• سابقه ژنتیکی

دکتر علیرضا میناگر در خصوص مهم‌ترین علل ابتلا به بیماری ام اس، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین عوامل ابتلا به بیماری ام اس سابقه ژنتیکی است به این معنی که وقتی در خانواده‌ای شخص مبتلا به ام اس وجود داشته باشد، برخی از ژن‌ها به شدت مستعد ابتلا به بیماری ام اس می‌شوند.

وی ادامه داد: عواملی نظیر ویتامین D، سابقه ابتلا به برخی عفونت‌های ویروسی، مصرف دخانیات و نوع تغذیه نیز در ابتلا به بیماری ام اس نقش مهمی ایفا می‌کنند.

این نورولوژیست افزود: به طور کلی تحقیقات نشان داده است که رژیم گیاه‌خواری تاثیر چندانی در ابتلا به ام اس ندارد اما کسانی که کم‌تر گوشت قرمز مصرف کرده، یا اصلا از آن استفاده نمی‌کنند در دراز مدت پیش آگهی بهتری نسبت به بیماری ام اس دارند.

استاد دانشگاه لوئیزیانای آمریکا در خصوص عوامل تشدید کننده ام اس، اظهار کرد: استرس یکی از عوامل تشدید کننده ام اس بوده و بیماران باید از آن دوری کنند. به همین دلیل اطرافیان کمتر سر به سر او گذاشته و بیاموزند که چطور بدون استرس با او زندگی کنند.

وی افزود: علاوه بر آن هر نوع عفونتی مانند عفونت دستگاه‌های تنفسی، ادراری، پوستی و سایر عفونت‌ها می‌تواند حداقل به صورت موقت باعث تشدید بیماری شود.

وی در پایان اظهار کرد: مصرف دخانیات، مواد مخدر و مشروبات الکلی نیز باعث تشدید بیماری ام اس می‌شوند که باید به شدت از مصرف آنها خودداری کرد.

روش های تشخیص و دارو بیماری ام اس

1- گوش دادن پزشک به شکایات بیمار، مخصوصا بیمارانی که مشکوک به ام اس هستند.

شاید یکی از ساده ترین، اما در عین حال اصلی ترین راه تشخیص بیماری ام اس، خوب گوش دادن پزشک به شکایات بیمارانی است که تا حدی علایم مربوط به ام اس را گزارش می کنند.

گاهی اوقات برخی افراد به پزشک مراجعه می کنند و هیچ علامتی از ام اس را گزارش نمی کنند، اما از علائمی مانند دست و پا چلفتی شدن، پرش های عضلانی غیرارادی و تکان خوردن غیرارادی عضلات شکایت می کنند.

ممکن است بیمار علائمی نامربوط را هم گزارش کند و متاسفانه برخی موارد، پزشک علایم را جدی نمی گیرد و پس از مدتی که بیمار با علایمی وخیم تر مراجعه می کند، شاید فرصت طلایی درمان او، طی این مدت از دست برود .

گاهی اوقات مشاهده می شود که برخی از خانم ها علایم مربوط به ام اس را طی دوران یائسگی تجربه می کنند و اگر پزشک متخصص به خوبی شکایات بیمار را نشنود و علایم بیماری را در نظر نگیرد، ممکن است آنها را با هم یکی بگیرد و در تشخیص اشتباه کند .

2- ارجاع دادن بیمار به متخصص مغز و اعصاب

گاهی اوقات بیماران به پزشک عمومی و یا دیگر تخصص ها مراجعه می کنند و از علایمی شبیه به ام اس نزد آنان شکایت می کنند. این گروه از پزشکان باید بلافاصله بیمار را به متخصص مغز و اعصاب ارجاع دهند تا هر چه زودتر فرایند درمانی برای او انجام گیرد .

3- ام آر آی

انجام MRI از مغز و ستون فقرات بیماران مشکوک به ام اس می تواند نقش مهمی را در تشخیص این بیماری ایفا کند. متخصص مغز و اعصاب (نورولوژیست) و متخصص رادیولوژی (رادیولوژیست) می توانند با مشاهده عکس MRI تشخیص بیماری ام اس را بدهند.

در MRI بیماران ام اسی، لایه محافظ اطراف مغز و نخاع دچار آسیب شده و اصطلاحا دمیلینه می شود.

4- بررسی مایع نخاع

متخصص مغز و اعصاب با گرفتن مایع مغزی نخاعی از درون نخاع (در پشت کمر) و بررسی آن می تواند بیماری ام اس را تشخیص دهد. این کار می تواند بر اساس تجویز پزشک و در مطب او با بیهوشی خفیف انجام گیرد ( به صورت سرپایی).

به افرادی که مایع مغزی نخاعی از آنها گرفته می شود توصیه می شود مقدار زیادی کافئین بنوشند تا بدن آنها مواد از دست رفته خود را بازسازی کند. حتما این کار باید تحت نظر و تجویز متخصص مغز و اعصاب انجام گیرد، در غیر این صورت فرد با مشکلات زیادی روبرو خواهد شد .

5- تشخیص نسبی چشم پزشک

چشم پزشکان باید بسیار هوشیار باشند و به محض اینکه در طی معاینه، به ام اس فردی مشکوک شدند برای بررسی بیشتر او را به متخصص اعصاب ارجاع دهند تا در صورت اثبات ام اس، بلافاصله درمان برای او انجام گیرد.

تقریبا 90 درصد افراد مبتلا به بیماری ام اس از تاری دید و دوبینی و مشکلات بینایی رنج می برند

6- انجام ازمایشات زیر

انجام آزمایشات و معاینات فیزیکی و عصبی شامل:

1)MRI

2)تست مایع نخاعی

3)و آزمون الکتروفیزیولوژیک

این 3 تست و تست‌های دیگر به پزشک در تأیید ام اس کمک می‌کنند.

علل و عوامل خطرساز

علل: علت اصلی این بیماری نسبتاً ناشناخته، هنوز مشخص نیست، اما متخصصین مغز و اعصاب معتقدند که«محیط»، «ژنتیک» و «ایمنولوژی» پائین بدن در بروز این بیماری بی تأثیر نیست و محیط «گرم»، «مرطوب»،«استرس» و «آلودگی صوتی» در تشدید آن دخیل است

عوامل خطرساز:

خستگی شدید

استرس

سیگار

تب

حمام گرفتن با آب گرم و یا در مکان های خیلی گرم بودن

در معرض نور خورشید قرار گرفتن

نوشیدن الکل

اختلالات جنسي شايع در زنان مبتلا به ام اس عبارتند از

-آسيب يا فقدان حس در دستگاه تناسلي -خشکي واژن - اختلال در رسيدن به ارگاسم - از بين رفتن ميل جنسي - درد در هنگام رابطه زناشوئي

پیشگیری و انواع ام اس

هر چند راه شناخته شده ای برای پیشگیری وجود ندارد اما راهکار زیر توصیه میشود

1-چربی‌های اُمگا3 و اُمگا6 منبع غذایی اصلی اسیدهای چرب هستند. اُمگا3 مانند:انواع ماهی به‌خصوص ماهی ساردین و سالمون است و سایر منابع غذایی آن روغن سویا و کانولا، جوانه گندم ، گردو، روغن تخم کتان، سبزیجات برگ سبز و روغن کبد ماهی می‌باشند.اسیدهای چرب اُمگا6 نیز در روغن‌های غیر اشباع گیاهی مثل: روغن ذرت، روغن کانولا، روغن سویا، روغن بادام زمینی و روغن آفتابگردان وجود دارد.

2-میوه‌ها و سبزی‌های تازه(سبزی‌های دارای برگ سبز پررنگ)

3-جوانه‌ها، خصوصاً جوانه یونجه كه باید موقع شروع به جوانه زدن مصرف شود.

4-پودر جلبك آب‌های تازه که به‌صورت بسته بندی شده در برخی فروشگاه‌ها موجود است.

5-مصرف آب تصفیه شده 2 لیتر(8 لیوان) در روز، سایر چای‌های گیاهی به‌جای چای معمولی و آب میوه های رقیق شده بسیار ضروری هستند.

و همچنین اقدامات زیر باعث کاهش علائم بیماری ام اس

1- دوری از استرس و اضطراب: اگر فردی دچار بیماری ام اس باشد، باید از هر گونه استرس و تنش خودداری کند. اطرافیان باید این نکته را در نظر بگیرند و شرایط آرامبخش را برای او مهیا کنند.

بیمار می تواند از روش های تمدد اعصاب کمک بگیرد و تمرین نفس عمیق را برای کاهش استرس و تسکین اعصاب آموزش ببیند.

اگر شرایط استرس زا به فرد بیمار روی آورد، او باید بتواند بر آنها فائق شود، مثلا با پیاده روی در مکان آرام و تنفس عمیق و فکر کردن به مسائل خوب، استرس خود را کنترل کند.

استرس بستر مناسبی را برای وخیم تر شدن مشکلات جسمی و روحی بیمار فراهم می کند.

2- استفاده از مکمل های دارویی: در صورت صلاحدید پزشک خود می توانید برای تقویت سیستم ایمنی بدن از مکمل های دارویی استفاده کنید .

3- پرهیز از مصرف چربی های اشباع: چربی های اشباع را از رژیم غذایی خود حذف کنید. چربی های اشباع بیشتر در چربی های حیوانی موجود می باشد.

افرادی که از بیماری ام اس رنج می برند، باید از مصرف غذاهای سرخ کرده و چرب اجتناب کنند و مصرف غذاهای آماده را به حداقل میزان ممکن برسانند. از مصرف غذاهای تند و پر ادویه اجتناب کنند و الکل مصرف نکنند . سیگار را برای همیشه کنار بگذارند و از غذاهای تازه و میوه و سبزیجات استفاده کنند.

4- مصرف ویتامین k : ممکن است افراد مبتلا به بیماری ام اس، دچار لخته خون شوند. برای جلوگیری از این مشکل، مصرفویتامین k در حد مناسب برای این افراد توصیه می شود.

ویتامین k در موادغذایی مانند پیاز، روغن زیتون، کلم بروکلی، مارچوبه، اسفناج، بامیه، جعفری خام، کلم پیچ، شلغم، کاهو، جوانه بروکسل، یونجه و کلم وجود دارد.

5- استفاده از ماساژ درمانی: افراد مبتلا به بیماری ام اس باید به طور مرتب از ماساژدرمانی بهره بگیرند. ماساژ عضلات، نه تنها منجر به افزایش آرامش در این افراد می شود، بلکه به حفظ عملکرد عضلات در بدن کمک شایانی می کند.

در بسیاری از افراد مبتلا به بیماری ام اس مشاهده شده است که استفاده منظم و مناسب از ماساژ درمانی، علایم بیماری را بهبود می بخشد و روند بیماری را کندتر می کند.

6- استراحت دادن به پاها: در بسیاری از افراد مبتلا به بیماری ام اس، ممکن است کمی راه رفتن منجر به خستگی زودهنگام در آنها شود. بنابراین آنها باید استراحت کنند تا حفظ تعادل خود را به دست آورند.

7- استفاده از وسایل کمکی برای راه رفتن: اگر افراد مبتلا به بیماری ام اس در حفظ تعادل خود هنگام راه رفتن، دچار مشکل می شوند، باید از وسایل کمکی برای راه رفتن استفاده کنند تا مبادا مشکلات دیگری را از جمله افتادن حین راه رفتن و شکستگی استخوان و ... به بیماری ام اس خود اضافه کنند. 8- افراد مبتلا به بیماری ام اس قبل از شروع هر گونه فعالیت ورزشی، باید از پزشک متخصص خود اجازه داشته باشند، زیرا انجام برخی از فعالیت های ورزشی برای این بیماران مضر است.

9- افراد مبتلا به بیماری ام اس باید هنگام مراجعه به پزشک خود، تمام حالت ها و مشکلاتی را که برایشان اتفاق افتاده است، بازگو کنند . بسیاری از بیماران مبتلا به ام اس، احساس بی حسی در پاهای خود می کنند که به آن «آتاکسی حسی» گفته می شود. این نوع بی حسی را می توان با مصرف داروهایی که پزشک تجویز می کند، کنترل کرد.

10- از مصرف خودسرانه هر گونه دارویی که ممکن است بر تعادل شما اثر بگذارد خودداری کنید و فقط دارویی را که پزشک برای شما تجویز کرده است، مصرف کنید.

• توصیه ها

1- افراد مبتلا به بیماری ام اس باید به محض بدتر شدن علایم خود، به پزشک متخصص مراجعه کنند.

2- افراد مبتلا به بیماری ام اس باید به محض اینکه متوجه حمله بیماری خود شدند، سریعا با افرادی که می توانند به کمک آنها بیایند، تماس گیرند و به آنها خبر دهند.

تاثیر تغذیه صحیح در درمان ام اس

مواد غذایی علاوه بر رساندن انرژی اولیه به بدن، موجب حفظ کارکرد مناسب و تقویت دستگاه‌های مختلف بدن(دستگاه ایمنی، قلب، عروق و اعصاب) می‌شوند كه نتیجه آن احساس سلامتی و قرارگرفتن در وضعیت روحی و جسمی مطلوب است.البته همه اینها در بیماری‌های مزمن اهمیت بیشتری پیدا كنند.

مصرف مناسب و کافی ویتامین‌های لازم مانند: ویتامین هایC ،E ، گروه B و املاح معدنی مثلمنگنز، منیزیم، مولیبدن، سلنیم و روی نیز در حفظ سلامتی بیماران ضروری می‌باشد. در عین حال مصرف زیاد و نابجای ویتامین‌هایی چون A و B6 می‌تواند خطرناك و دردسرزا باشد.

با توجه به نقش مهم چربی‌ها در سوخت و ساز بدن و ایجاد انرژی لازم برای اعمال حیاتی و لزوم وجود آن‌ها برای ساخت بافت‌های حیاتی بدن، مصرف انواع چربی‌های مفید، مخصوصاً چربی‌هایی که دارای تركیبات اُمگا3 و اُمگا6 هستند و نقش محافظتی در بروز بیماری‌های قلبی و عروقی دارند، برای بیماران توصیه می‌شود.

پیشگیری از ام اس با مصرف قهوه

خوردن یک فنجان قهوه غلیظ ممکن است به بهبود کارهای روزمره کمک مفیدی کند. کافئین موجود در قهوه از اتصال آدنوزین ( که یکی از 4 واحد ساختمانی DNA هم هست)به وسیله گیرنده‌هایش بر سطح هوشیاری فرد تاثیر می‌گذارد.آدنوزین مولکولی است که همیشه در بدن انسان وجود دارد و نقش مهمی در کمک به کنترل فرآیند بیوشیمیایی از خواب گرفته تا مهار بیداری ایفا می‌کند. قهوه می‌تواند کاربردهای مهمی برای سایر بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس و آرتریت روماتوئید داشته باشد که ناشی از حمله دستگاه دفاعی به بدن خود بیماران هستند.

جلوگیری از ام اس با ویتامین d

کسانی که از مقادیر بالای این ویتامین بهره برده‌اند، کمتر در معرض ابتلا به بيماري ام اس قرار می‌گیرند. يکي از بهترين راه‌هاي جذب ويتامين D قرارگرفتن در معرض نور خورشيد است، اين عمل بايد طي سال‌هاي زندگي و به‌طور متوالی انجام شود البته 15 تا 20 دقیقه در طول روز بسیار مفید و کافی است.مصرف مكمل‌های ویتامین D هم در بارداری و سال‌های نخست زندگی كودك، در پیشگیری از ابتلا به ام اس موثر است.

فردی كه مبتلا به ام اس است، اگر استرس نداشته باشد و در محیطی آرام و امن قرار گیرد، درمان او زودتر و راحت‌تر انجام می‌شود. از داروهای رایج برای این كه تعداد حملات را كمتر كند یا به تأخیر اندازد، كورتون است. این دارو را هر هفته یك بار تحت نظر پزشک به‌صورت تزریقی مصرف می‌كنند كه دوره ناتوانی را كم می‌كند. همچنین داروهای دیگری مانند: اینتِرفِرون، ربیف، آمونكس وبتافرون سبب كاهش ناتوانی و به تأخیر انداختن حملات می‌شوند. این داروها منجر به درمان كاملام اسنمی‌شوند اما عاملی مفید در كاهش از بین رفتن میلین‌ها در تارهای عصبی می باشند.

ورزش در درمان ام اس

ورزش در درمان این بیماران دارای اهمیت فراوان است. اما از ورزش در دوره شدت بیماری باید پرهیز کرد زیرا بیماران مبتلا به ام اس اغلب با خستگی پذیری زودرس مواجهه هستند.ورزش و انجام فعالیت‌های بدنی باید به‌گونه‌ای باشد که فرد را با استرس‌های کاذب و بیهوده رو به رو نکند بلکه موجب نشاط در او شود. نکته قابل توجه این است که بیماران مبتلا، باید از ورزش‌های سنگین و رزمی دوری کنند.

ام اس در زنان باردار

داروهای ضد اسپاسم،جهت پیشگیری از عفونت‌های ادراری و روان درمانی با تجویز پزشک، برای این بیماران مفید هستند. خانم‌های بارداری که مبتلابه این بیماری هستند، باید آگاهی لازم در مورد افزایش میزان عفونت‌های دستگاه ادراری، یبوست، تشدید خستگی و مشکلات حرکتی در طی بارداری را کسب کنند. زنانی که مبتلا به فلج پاها یا هر 4 اندام هستند در معرض خطر زایمان زودرس می‌باشند.گرچه بعضی زنان علائم پیشرونده نسبتاً کمی در طول دوره بارداری دارند اما بروز بیماری در طول 3 ماه اول پس از زایمان شایع‌تر است. مبتلايان به ام‌اس بايد زندگي بدون فشارهاي روحي، همراه با ورزش، پياده‌روي و موسيقي داشته باشند.هواي گرم براي اين بيماران مناسب نيست. فيزيوتراپي هم در شرایطی كه خسته‌شان نكند براي آن‌ها مفيد است.

درمان بیماری ام اس

• ساده ترین روش های درمان مصرف گرمی ها و به خصوص مواد زیر است:

1- انجیر؛ شبی هفت عدد انجیر خیس خورده دریک لیوان آب که هم آب هم انجیر خورده شود

2- زیتون؛ هفت عدد زیتون صبح ناشتا و هفت عدد زیتون شب دو ساعت بعد از شام (زیتون شور غیر کارخانه ای)

3- چرب کرد مواضعی که دچار ضعف حسی و حرکتی شده اند با روغن زیتون بودار

4- پرهیز از بوهای سرد و بوهای صنعتی به همراه داشتن عطر گل محمدی و استشمام مداوم آن بسیار سودمند است

5- استفاده از ملین ها و هضم کننده ها برای سالم نگه داشتن دستگاه گوارش

6- ،پژوهش های انجام شده در امریکا نشان میدهد که هفته ای یک قاشق مربا خوری زعفران می تواند به درمان بیماری ام اس کمک زیادی کند این، دانشمندان موفق به کشف ماده‌ای در زعفران شده‌اند که در درمان بیماریها، بویژه درمان بیماری ام اس و تصلب شرایین موثر است.ماده درمانگر زعفران که کروسین نام دارد در حفاظت از سلولهای مغزی نقش دارد و مانع آسیب به سلولهای مغزی می‌شود که چربی تولید می کنند.چربی تولیدی در سلولهای مغز، همانند عایق و روکش در اطراف اعصاب مغز عمل می کند. در بیماری ام اس، به دلیل تورم سلولهای مغزی این عایق محافظتی از بین می رود.بر‌ اساس یافته‌های محققان، مصرف زعفران که حاوی کروسین است، می‌تواند تورم و فشار سلولی را که منجر به از بین رفتن عایق و تصلب شرائین در مغز می‌شود را تا حد زیادی در بیماران مبتلا به ام اس را کاهش دهد.نتایج این پژوهش که در نشریه ایمونولوژی امریکا به چاپ رسید، که امیدهای تازه ای را در جهت تولید داروهای جدید برای درمان بیماری ام اس به همراه داشته است.

7-بر اساس مطالعات انجام شده توسط دانشمندان و متخصصان طب سنتی .سلامتی بیماران مبتلا به "ام اس” با گیاه جین سنگ .. قابل کاهش و درمان میباشد.ترکیبات شیمیایی: این گیاه دارای گلوکوزیدهای استروئیدی به نام پاناکیلون، یک ساپونین به نام پاناکسوزید یا پاناکسین، مواد صابونی، یک اسانس روغنی فرار به نام پاناسین و یک هورمون و ویتامین B و ویتامین D، ترکیبات استیلنی، استرول ها و سرانجام یک گلوکوزید به نام جینسینگ می باشد. علاوه بر این جینسنگ سرشار از ویتامین‌های A ، B6 و فلز روی است. که این گیاه در درمان و کاهش بیماری ام اس کمک شایانی میکند..

8-روزی یک مشت در روز گیاه خرفه در درمان ام اس: یکی دیگر از این درمان ها "گیاه خرفه” است. این گیاه به دلیل داشتن منیزیم به تنهایی بیماری MS را درمان می کند. چون مقدار منیزیم آن بسیار بالا است که 375 میلی گرم منیزیم دارد ، این کمپلکس های ایمنی دستگاه ایمنی بدن را تحریک کرده تا به بدن حمله کند که منجر به آسیب رساندن به بافت ها می شود. 9-یکی از گیاهان برای درمان "ام اس” که تا 90 درصد بهبودی را ایجاد کرده است، یک مشت در روز گیاه گزنه می باشد.خوردن گیاه خشک گزنه میتواند در درمان ام اس بسیار موثر باشد و هروز یک قاشق چایخوری در اب میوه بریزید و میل کنید.. ، و همچنین استفاده روزانه مبتلايان به ام . اس از گياه شاهدانه موجب كاهش لرزش هاي ناشي از اين بيماري مي شود و اثرات درماني نسبتا مفيدي دارد به بيماران توصيه میکنم كه اين گياه را بو نداده با آب مخلوط كرده و مصرف كنند شاهدانه مي تواند در كاهش لرزش های ناشی از این بیماری بسیار موثر باشد .

10-بیماری ام اس با کندر قابل درمان است، براساس آخرین تحقیقات انجام شده برروی گیاه کندر مشخص شد که روزی 5 عدد از این گیاه قابلیت درمان بیماری ناعلاج ام اس را دارد.هم اکنون درآلمان از این دارو برای درمان بیماری ام اس و همچنین درمان سرطان مغزو جلو گیری از خونریزی روده استفاده می کنند،با توجه به اینکه عوارض التهابی در سلول های مغز علت اصلی بیماری ام اس شناخته شد به گونه ای که باعث خونریزی و التهاب در مغز بیماران میشود، به همین دلیل از گیاه کندر برای مهار پروستو گرانیت ها لونکوترین التهابات مغز استفاده شود که به درمان بیماری ام اس کمک زیادی میکند،همانطور که میدانیم هم اکنون بیماران ام اس با داروهای اینترفرون درمان می شوند که به خاطر هزینه های سنگین آن بسیاری از بیماران در رنج هستند بنابراین میتوانیم از گیاه کندر درقالب کپسول در این بیماران استفاده شود.

11-گیاه‌درمانی در بیماری ام اس ..*یکی از میوه هایی موثر که در این زمینه توانسته درمان کننده خوبی باشد آناناس است. این میوه به خاطر داشتن آنزیم های پانکرناتین ملامین، مولکول های پروتئین را شکسته ونشان میدهد این آنزیم ها علاوه برخاصیت ضدالتهابی ، به کاهش میزان کمپلکس های ایمنی در گردش خون کمک می کند.بالا بودن میزان این کمپلکس ها در گردش خون در بیماریهای خودایمنی چون MS دیده میشود. آناناس با توجه به این آنزیم مانع این حمله میشود.

درمان ام اس با طب سنتی

راز سلامتی بیماران "ام اس” با سه گیاه شفادهنده :خرفه،گزنه،کندر.

1-گیاه معجزه گر خرفه در درمان ام اس: یکی دیگر از این در

:: بازدید از این مطلب : 144

در این مطلب از سایت عرقیات برای شما انواع بیماری های کبد ، علائم ، درمان و پیشگیری بیماریهای کبد آماده است

کبد یا جگر اندام مهمی در بدن است که بدون آن ادامه حیات غیرممکن است. پانکراس(لوزالمعده) و کبد، نقش مهمی در هضم و متابولیسم مواد غذایی به‌عهده دارند. کیسه‌ی صفرا نیز اگر چه اندامی مهم است، ولی بدن به‌خوبی خود را با فقدان آن، تطبیق می‌دهد. آگاهی از ساختمان و عملکرد این اندام‌ها بسیار مهم و با ارزش است.

فیزیولوژی و عملکرد کبد: کبد به وزن تقریبی 1500 گرم، بزرگترین غده‌ی بدن است و دو لوب اصلی، راست و چپ دارد.

کبد از دو منبع خونی تغذیه می شود:

شریان کبدی، که یک سوم خون کبد را تامین می‌کند و از آئورت منشا می‌گیرد، و ورید باب که دو سوم خون کبد را تامین می‌کند و خون گرفته شده از لوله ی گوارش را به آن می‌رساند. مجموعه‌ای از مجاری صفراوی نیز در کبد وجود دارند که صفرا (که منشأ آن سلول های کبدی است) از طریق این مجاری خارج می‌شود.

کبد قادر به تولید مجدد خود می‌باشد. وجود 20- 10 درصد از کل کبد برای ادامه‌ی حیات کافی است؛ ولی با خارج کردن آن از بدن، مرگ در عرض24 ساعت اتفاق می‌افتد. کبد برای انجام بیشتر اعمال متابولیک بدن ضروری بوده و بیش از 500 عمل مختلف را انجام می‌دهد.

وظایف کبد عبارت‌اند از: - متابولیسم کربوهیدرات، پروتئین و چربی؛

- ذخیره و فعال کردن ویتامین‌ها و مواد معدنی؛

- تبدیل آمونیاک به اوره؛

- متابولیسم استروئیدها؛

- عمل کردن به‌عنوان یک صافی؛برای محافظت در برابر سیل مواد مضری که به‌ خون سرازیر می‌شوند.

کبد صفرا تولید می‌کند، نمک‌های صفراوی برای هضم و جذب چربی و ویتامین‌های محلول در چربی استفاده می‌شوند و بیلی روبین محصول نهایی انهدام گلبول‌های قرمز، در کبد ترکیب شده و از طریق صفرا دفع می‌شود.

انواع بیماری های کبد

بیماری کبد چرب

انباشته شدن ذخایر چربى غنى از استرهاى کلسترول در کبد. این حالت ممکن است در نتیجه تعدادى از عوامل شامل کمبود یا نبود عوامل لیپوتروپیک، مسمومیت کبد در اثر فسفر، کلروفروم و سایر ترکیبات کلرینه شده و متعاقب عفونت‌هاى مزمن هم‌چون سل، بیمارى‌هاى متابولیک نظیر دیابت یا چندین ناهنجارى تغذیه‌اى هم‌چون کواشیورکور، الکلیسم مزمن و کمبود ویتامین E به‌وجود آید.

• علائم و نشانه ها کبد چرب

در بیماری کبد چرب، کبد معمولا علامت خاصی ندارد و به دنبال انجام آزمایشات دوره‌ای، اختلال در آنزیم‌های آن مشخص می شود و یا این‌ که در زمان انجام سونوگرافی به علل دیگر، ابتلا به کبد چرب نیز تشخیص داده می شود. البته اختلالات آنزیمی در کبد چرب معمولا خفیف است و در اکثر موارد موجب افزایش مختصر در آنزیم‌های کبدی می شود. در برخی موارد این بیماری با علایمی مانند خستگی و احساس ناراحتی در قسمت فوقانی شکم همراه است.

• علل و عوامل خطرساز کبد چرب

بیماری کبد چرب ممکن است به علت گرسنگی کشیدن، چاقی، سوءتغذیه یا در نتیجه جراحی میان‌بر زدن معده برای لاغرشدن رخ دهد. یک علت عمده بیماری کبد چرب چاقی است، بنابراین توصیه می شود که افراد یک رژیم غذایی سالم و با ترکیب متعادلی از کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها و چربی‌ها را مصرف کنند.

• درمان بیماری کبد چرب

برای درمان و بهبود بیماری کبد چرب باید اختلالات زمینه ساز درمان شوند. در حال حاضر درمان بر روی مهار مشکلات طبی واختلالاتی که زمینه ساز کبد چرب هستند، متمرکز است. داروهای جدید مختلفی مانند متفورمین برای درمان کبد چرب عرضه شده‌اند که تاثیر قطعی آنها ثابت نشده‌است. ورزش روزانه و مصرف مرتب میوه و سبزیجات اثرات مفیدی بر روی این بیماری دارند. کاهش تدریجی وزن در افراد چاق لازم و مفید است، ولی کاهش ناگهانی وزن، این اختلال را تشدید می‌کند. در کبد چرب مقاومت به انسولین شایع بوده وداروهایی که مقاومت به انسولین را درمان می کنند مانند :متفورمین موجب بهبود آنزیم‌های کبدی می شوند .ویتامین E با دوز ۴۰۰میلی گرم در روز باعث کاهش آسیب به سلولهای کبدی و بهبود آنزیم‌های کبدی می شود، ولی چون با خطر افزایش بیماری های قلبی همراه است، مصرف دراز مدت آن توصیه نمی شود .در کودکان علل زمینه‌ای شامل دیابت، سوء جذب چربی، چاقی، ماراسموس،کواشیورکور، بیماری ویلسون، سیستیک فیبروزیس، باید مهار و درمان شود.

• پیشگیری از کبد چرب

کنترل وزن و داشتن رژیم غذایی متعادل که در آن میوه و سبزیجات گنجانده شده باشد. مهار مشکلات طبی واختلالاتی که زمینه ساز کبد چرب هستند

بیماری سیروز کبدی

سیروز کبدی(Alcoholic liver) یا التهاب شدید کبد از نظر آسیب‌شناسی (پاتولوژی) خصوصیات معینی دارد که با طیفی از نمودهای بالینی مشخص همراه است. پارانشیم کبد یک ضایعه مزمن غیر قابل برگشت را نشان می‌دهد.ابن ضایعات ناشی از بافت‌مردگی (نکروز) سلول‌های کبدی، کلاپس شبکه حمایتی رتیکولی و بنابر این رسوب بافت همبند، تغییر شکل بستر رگ‌ها و بازسازی ندولی پارانشیم باقی‌مانده کبد هستند. این روند پاتولوژیک یک مسیر نهایی شایع در انواع بسیاری از آسیب‌های کبدی مزمن می‌باشد. تظاهرات بالینی سیروز بجای اینکه نتیجه علت بیماری کبدی باشند اغلب نشان‌دهنده شدت صدمه کبدی می‌باشند.

• علائم و نشانه ها سیروز کبدی

: بیماران سیروتیک اکثراً علائم مختصری دارند. دو مشکل عمده ای که در نهایت باعث ایجاد علائم در این ها می‏ شود، از دست رفتن تدریجی عملکرد سلول کبدی به دلیل فرسودگی کبد و فیبروز (لیفی شدن) آن می باشد.

* بیماران ممکن است حالاتی مانند خستگی، ضعف، ناتوانی، بی‏ اشتهایی، تهوع و یا کاهش وزن داشته باشند.

* با کاهش تدریجی عملکرد کبد، پروتئین کمتری در این عضو ساخته می ‏شود؛ مثلا ساختن آلبومین که پروتئین مهم خون است کاهش یافته و در نتیجه در اثر کمبود آن آب در پاها تجمع می‏ یابد که به آن ادم می ‏گوییم و یا این که آب در شکم تجمع می ‏یابد(آسیت). از طرفی کاهش پروتئین های انعقاد خون ایجاد کبودی در پوست بدن و خونریزی از سوراخ ها و مخاط های بدن را افزایش می‏ دهد.

* در مراحل نهایی پوست ممکن است زرد شود که این دلیل رنگدانه ‏های زرد صفراوی است و در بعضی افراد خارش پوست دلیل رسوب املاح صفراوی در زیر جلد است. شیوع بیشتر سنگ کیسه صفرا در این افراد به دلیل عدم وجود صفرای کافی در کیسه صفرا می‏ باشد.

* کبد این افراد توانایی خنثی سازی سمومی که در خون ساخته و حمل می ‏شوند را ندارد. این سموم باعث کاهش عملکرد ذهن و تغییرات شخصیتی و حتی خواب آلودگی و کما می ‏شوند. ممکن است اولین علامت تجمع این سموم در مغز، بی ‏توجهی به ظاهر شخصی خود، فراموشی، عدم تمرکز حواس و تغییر در عادت زمان خواب باشد (بی خوابی شبانه و چرت زدن روزانه).

به طور معمول داروها توسط کبد گرفته و از بدن پاک می ‏گردند در بیماران سیروتیک روند پاکسازی بدن از داروها به کندی صورت می‏ گیرد. لذا تأثیر داروها در بدن تا مدت های بیشتری می‏ ماند لذا بیماران سیروتیک به عوارض جانبی داروها حساس تر می ‏باشند.

* از مشکلات دیگر بیماران سیروتیک وضعیت فشار خون عروقی است که در کبد جریان دارند. به طور طبیعی خون از روده‏ ها و طحال از طریق ورید باب وارد کبد می‏ شود. ولی در این بیماران این جریان خون کند می‏ شود و باعث بالا رفتن فشار در ورید باب می ‏گردد. این مسئله باعث توقف جریان طبیعی خون گردیده و باعث بزرگ شدن طحال شده از طرفی خون از جریانات فرعی اطراف کبد سعی به فرار دارد که این امر باعث می ‏شود در بعضی از نواحی بدن واریس های متورم ایجاد شود از جمله ایجاد واریس مری و معده و ایجاد واریس مقعدی و واریس اطراف ناف.

یادآوری می ‏شود شیوع هموروئید در بیماران سیروتیک ربطی به بالا رفتن فشار ورید باب ندارد.

واریس مری و معده گاه خطرساز شده و منجر به خونریزی می گردند در این صورت بیمار در معرض خطر جدی قرار گرفته و پزشک باید فوراً خون ریزی را به صورتی بند آورد.

• علل و عوامل خطرساز سیروز کبدی

سیروز علل زیادی دارد. در ایالات متحده شایعترین علت آن مصرف مشروبات الکلی است و در کشور ما ابتلا به ویروسهای هپاتیت B و‌ ‍‍C و D می‏باشد که التبه درصدی از آنها بدلیل هپاتیت مزمن به سیروز ختم می‏شوند.تعداد کمتری نیز به دنبال بیماریهای ارثی مانند فیبروزکیستیک، کمبود آنزیمی بنام 1- الفاآنتی‏تریپسین، گالاکتوزومی و بیماری ذخیره‏ای گلیکوژن به سیروز مبتلا می‏شوند.

دو نوع اختلال ارثی نیز می‏تواند ایجاد سیروز کند که یکی ویلسون بدلیل ذخیره مس و دیگری هموکروماتوز بدلیل ذخیره آهن می‏باشد. در بیماران ویلسونی مس در انساجی مانند مغز و کلیه ها و قرینه رسوب می‏کند.در هموکروماتوز آهن زیادی جذب می‏شود و در انساجی مانند لوزالمعده، پوست، مخاط روده، قلب، غدد داخلی و کبد رسوب می‏کند. از علل دیگر سیروز انسداد طولانی مدت مجاری صفراوی بهر دلیل می‏باشد. در واقع مجاری صفراوی حامل صفرا از کبد به روده‏ها جهت هضم چربیها می‏باشند.

•در اطفال علت سیروز انسداد مادرزادی این مجاری است که به اترزی مجاری مشهور است. دراین حالت باعث برگشت صفرا به کبد و آسیب کبدی می‏گردد. البته بوسیله جراحی می‏توان این مجاری را باز کرد و به بیماران کمک کرد.

•در بزرگسالان مجاری صفراوی ممکن است بدلایلی ملتهب و دچار انسداد شوند از جمله این دلایل بیماری سیروز صفراوی اولیه است. نوع دیگر سیروز صفراوی بدلیل عمل جراحی کیسه صفرا می‏باشد که به دنبال آن مجرای صفراوی بدلیل عمل جراحی آسیب می‏بینند. از علل غیر شایع دیگر واکنش شدید به بعضی داروها و یا مصرف طولانی مدت بعضی داروها و سموم محیطی و نیز نارسائی احتقانی قلب که باعث احتقان کبد و در نهایت سیروز می‏گردد.

• درمان بیماری سیروز کبدی

درمان سیروز، توقف و تأخیر روند پیشرفت و به حداقل رساندن تخریب سلولهای کبدی است. توقف مصرف الکل می‏تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند. در صورتی که بیمار هپاتیت داشته باشد پزشک ممکن است در مواردی با دادن کورتون بطور محدود یا داروهای ضد ویروسی آسیب کبدی را کاهش دهد.

دارو ممکن است بعضی علائم بیمار سیروتیک را مانند خارش رفع یا کاهش دهد. ادم و آسیت (احتباس مایع)را می‏توان با کاهش مصرف نمک غذایی کم کرد. داروهای مدر (ادرارآور) می‏توانند مایعات اضافی بدن را کاهش دهند و از ایجاد ادم جلوگیری کنند. تغییرات عملکرد ذهنی که درجریان سیروز ممکن است رخ دهد با رژیم غذایی و دارو تا حدودی قابل اصلاح می‏باشد. بطور مثال کاهش مصرف پروتئین روزانه به همراه مصرف شربت مسهل مثل لاکتولوز که از جذب سریع سموم (که باید در کبد خنثی می‏شد) از روده جلوگیری می‏کند، به بهتر شدن وضعیت ذهنی کمک می‏کند، دو مشکل عمده در بیماران سیروتیک یکی نارسائی کامل کبد و دیگری خونریزی بدلیل بالا رفتن فشار وریدباب است. پزشک ممکن است جهت کاهش این فشار از داروهای کاهنده فشار خون مانند ایندرال جهت کاهش فشار وریدباب استفاده کند، در صورتی که از واریس‏های معده و مری خونریزی رخ دهد، فوراً پزشک با تزریق یک داروی مسدد عروقی (اسکلروزان) از طریق آندوسکوپ که یک لوله قابل انعطاف می‏باشد و از طریق دهان وارد می‏شود، می‏تواند خونریزی را بند آورد. در شرایط بحرانی چاره نهائی انجام عمل جراحی شنت برای تغییر مسیر خون از وریدباب به جای دیگر است (شنت پورتوکاو) و یا انجام پیوند کبد خواهد بود. اکثر بیماران سیروتیک سالها سلامت زندگی می‏کنند و اگر دچار عوارض بیماری شوند معمولاً درمان می‏شوند و بعضی از آنها بطور موفقیت‏آمیز با کبد پیوند شده زندگی می‏کنند.

• پیشگیری از سیروز کبدی

پرهیز از مصرف الکل ، تغذیه سالم و مصرف متعادل چربی و گوشت قرمز

هپاتیت‌ ویروسی‌ عبارت‌ است‌ از التهاب‌ کبد در اثر یک‌ ویروس‌. هپاتیت‌ ویروسی‌ انواع‌ مختلفی‌ دارد. شایع‌ترین‌ انواع‌ آن‌ هپاتیت‌ A و B هستند. سایر انواع‌ آن‌ عبارتند از هپاتیت‌ C ، D ، E ، G .

• علائم و نشانه ها هپاتیت ویروسی

مراحل‌ اولیه‌:

علایم‌ شبیه‌ آنفلوانزا، مثل‌ تب‌، خستگی‌، تهوع‌، استفراغ‌، اسهال‌ بی‌اشتهایی‌

چندین‌ روز بعد:

زردی‌ چشم‌ها و پوست‌ در اثر تجمع‌ بیلی‌روبین‌ در خون‌

تیره‌ شدن‌ رنگ‌ ادرار در اثر وارد شدن‌ بیلی‌روبین‌ اضافی‌ به‌ ادرار

اجابت‌ مزاج‌ روشن‌، به‌ رنگ‌ خاک‌ رس‌، یا سفید

• علل و عوامل خطرساز هپاتیت ویروسی

هپاتیت‌ A و E :ویروس‌ معمولاً از راه‌ آب‌ یا غذا وارد بدن‌ می‌شود، خصوصاً صدف‌ خام‌ که‌ توسط‌ فاضلاب‌ آلوده‌ شده‌ باشد.

هپاتیت‌ B : معمولاً از راه‌ آمیزشی‌، تزریق‌ خون‌، و تزریق‌ یا سرنگ‌ آلوده‌ انتقال‌ می‌یابد. مادری‌ که‌ هپاتیت‌ Bدارد ممکن‌ است‌ عفونت‌ را به‌ نوازش‌ انتقال‌ دهد. بعضی‌ از موارد هم‌ بدون‌ دلیل‌ مشخص‌ و راه‌ شناخته‌ شده‌ای‌ برای‌ انتقال‌ عفونت‌ رخ‌ داده‌اند.

هپاتیت‌ C : معمولاً از راه‌ تزریق‌ موادمخدر داخل‌ رگ‌، تزریق‌ خون‌ و سایر انواع‌ مواجهه‌ با خون‌ یا محصولات‌ خونی‌ آلوده‌ انتقال‌ می‌یابد. البته‌ در 40درصد از موارد، راه‌ انتقال‌ معلوم‌ نیست‌.

هپاتیت‌ D : به‌طور جداگانه‌ از هپاتیت‌ B نمی‌تواند رخ‌ دهد.

هپاتیت‌ G : الگوی‌ انتقال‌ مشابهی‌ مثل‌ هپاتیت‌ C دارد؛ معمولاً از راه‌ خون‌ انتقال‌ می‌یابد

مسافرت‌ به‌ مناطقی‌ که‌ بهداشت‌ نامناسبی‌ دارند.

بی‌بندوباری‌

تزریق‌ موادمخدر داخل‌ رگ‌

مصرف‌ الکل‌ تزریق‌ خون‌ کارکنان‌ پزشکی‌ و سایر حرفه‌های‌ خطرزا

مهد کودک‌ها یا مراکز نگهداری‌ دیالیز تغذیه‌ نامناسب و‌ وجود بیماری‌ که‌ باعث‌ کاهش‌ مقاومت‌ بدن‌ شده‌ باشد

• درمان بیماری هپاتیت ویروسی

بررسی‌های‌ تشخیصی‌ عبارتند از آزمایش‌ خون‌ برای‌ شناسایی‌ عفونت‌، بررسی‌های‌ مربوط‌ به‌ کار کبد، و نمونه‌برداری‌ از کبد در موارد شدید یا مزمن‌ اکثر بیماران‌ هپاتیتی‌ را می‌توان‌ بدون‌ خطر زیاد در منزل‌ تحت‌ مراقبت‌ قرار داد. جداسازی‌ کامل‌ بیمار ضروری‌ نیست‌، اما فرد بیمار باید وسایل‌ جداگانه‌ای‌ برای‌ خوردن‌ و آشامیدن‌ داشته‌ باشد یا از وسایل‌ یک‌ بار مصرف‌ استفاده‌ کند. اگر هپاتیت‌ دارید یا مراقبت‌ از یک‌ فرد هپاتیتی‌ را به‌ عهده‌ دارید، دستان‌ خود را خصوصاً پس‌ از اجابت‌ مزاج‌ مرتباً و به‌ دقت‌ بشویید.

داروها:

برای‌ درمان‌ هپاتیت‌ تعداد کمی‌ داروی‌ اختصاصی‌ وجود دارد. امکان‌ دارد داروی‌ ضد التهاب‌ کورتیزونی‌ در موارد شدید تجویز شود تا التهاب‌ کبد کاهش‌ یابد و علایم‌ بهتر شوند. برای‌ هپاتیت‌ B و C مزمن‌ ممکن‌ است‌ آلفا ـ اینترفرون‌ مورد استفاده‌ قرار گیرد

• پیشگیری هپاتیت ویروسی

از خطرات‌ ذکر شده‌ در بالا دوری‌ کنید. اگر با فرد هپاتیتی‌ در تماس‌ بوده‌اید، با پزشک‌ خود در رابطه‌ با تزریق‌ گاما گلوبولین‌ برای‌ پیشگیری‌ یا کاهش‌ خطر هپاتیت‌ مشورت‌ کنید. اگر در زمره‌ افرادی‌ هستید که‌ خطر هپاتیت‌ آنها را تهدید می‌کند، مثل‌ کارکنان‌ بیمارستان‌ها، دندانپزشکان‌ و غیره‌، واکسن‌ هپاتیت‌ A و B را دریافت‌ کنید. واکسن‌ سایر انواع‌ هپاتیت‌ ویروسی‌ در دست‌ بررسی‌ است‌. گاهی‌ ممکن‌ است‌ ایمونوگلوبولین‌ نیز لازم‌ شود. واکسیناسیون‌ هپاتیت‌ B برای‌ همه‌ نوزادان‌ و شیرخواران‌

گرداوری:بیماری ها و درمان

در این مطلب بیماری کبد : علائم ، درمان و پیشگیری از بیماریهای کبد (2) آماده است

در این مقاله سری دوم از بیماری های کبد رو براتون گرداوری کردیم که شامل بیماری های هپاتیت میشه!

بیماری هپاتیت خودایمنی(هپاتیت اتوایمیون)

هپاتیت خود ایمنی و التهاب در کبد هنگامی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به کبد حمله کند. اگر چه علت هپاتیت خود ایمنی طور کامل مشخص نیست، برخی از بیماری ها، سموم و داروها ممکن است هپاتیت خود ایمنی در افراد مستعد، به ویژه زنان ایجاد کند.

• علائم و نشانه ها هپاتیت خودایمنی

علائم و نشانه ها شامل:

- خستگی - درد شکم - درد مفاصل -خارش - زرد شدن پوست و سفیدی چشم (یرقان) -کبد بزرگ - عروق خونی غیر طبیعی بر روی پوست (عروق عنکبوتی) - تهوع و استفراغ - از دست دادن اشتها -ادرار تیره رنگ - در زنان، اختلال در عادت ماهانه

• علل و عوامل خطرساز هپاتیت خودایمنی

هپاتیت خود ایمنی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن، که معمولا حمله ویروس ها، باکتری ها و دیگر عوامل بیماری زا، به جای کبد را هدف قرار

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به التهاب هپاتیت اتوایمون افزایش می دهد عبارتند از: زن بودن سن سابقه عفونت های خاص استفاده از برخی از داروها وراثت داشتن یک بیماری خود ایمنی

• درمان بیماری هپاتیت خودایمنی

داروهای مورد استفاده در درمان هپاتیت اتوایمون عبارتند از: - پردنیزون -آزاتیوپرین - داروهای سرکوب کننده ایمنی. -پیوند کبد

• پیشگیری هپاتیت خودایمنی

مورد خاصی ذکر نشده

بیماری هپاتیت الکلی

هپاتیت الکلی توصیف التهاب کبد در اثر نوشیدن الکل است

اگرچه هپاتیت الکلی به احتمال زیاد در افراد الکلی ایجاد شود، رابطه بین نوشیدن الکل و هپاتیت الکلی پیچیده است. این بیماری می تواند در افرادی که فقط به طور متوسط الکل مینوشند هم ایجاد شود.

اگر شما مبتلا به هپاتیت الکلی هستید، شما باید نوشیدن الکل را متوقف کنید. افرادی که همچنان به نوشیدن مشروبات الکلی ادامه میدهند با خطر تخریب شدید کبد و مرگ روبرو هستند.

• علائم و نشانه ها هپاتیت الکلی

زرد شدن پوست و سفیدی چشم (یرقان) و افزایش سایز کبد (به علت تجمع مایع) شایع ترین علایم هپاتیت الکلی است

- از دست دادن اشتها - تهوع و استفراغ - درد شکم و تندرنس - کاهش وزن علائم و نشانه های هپاتیت شدید الکلی عبارتند از:

- حفظ مقدار زیادی از مایع در حفره شکم (آسیت) - آسیب مغز از تجمع سم (آنسفالوپاتی) -درگیری کلیه و کبد

• علل و عوامل خطرساز هپاتیت الکلی

استفاده زیاد الکل می تواند به بیماری کبد منجر شود، و خطر با طول زمان و مقدار الکل افزایش می دهد.عوامل دیگری غیر از الکل عبارتند از:

- ابتلا به انواع دیگر هپاتیت به ویژه هپاتیت C - سوء تغذیه - چاقی - عوامل ژنتیک: داشتن جهش در ژن های خاصی است که سوخت و ساز الکل را تحت تاثیر قرار میدهد ممکن است خطر ابتلا به بیماری کبد الکلی و سرطان را افزایش دهد.

- جنس :زنان بیش از مردان در معرض خطرابتلا به هپاتیت الکلی هستند

• درمان بیماری هپاتیت الکلی

توقف نوشیدن الکل درمان سوء تغذیه داروها برای کاهش التهاب کبد پیوند کبد

• پیشگیری هپاتیت الکلی

-نوشیدن الکل در حد متعادل -حمایت خود را از هپاتیت C

-عدم استفاده همزمان لاکل با برخی داروها مانند مسکن هایی مثل استامینوفن ،تیلنول، و غیر

بیماری هپاتیت سمی(هپاتیت توکسیک)

التهاب کبد که در واکنش به مواد خاصی مانند الکل، مواد شیمیایی، مواد مخدر و یا مکمل های تغذیه ای ایجاد می شود.

در برخی موارد، هپاتیت سمی در عرض چند ساعت یا چند روز از قرار گرفتن در معرض سم ایجاد می شود. در موارد دیگر، ممکن است چند ماه بعد علائم ایجاد شود.

• علائم و نشانه ها هپاتیت سمی

-زرد شدن پوست و سفیدی چشم (یرقان) - خارش - درد شکمی در قسمت راست بالای شکم -خستگی - از دست دادن اشتها -تهوع و استفراغ - راش - کاهش وزن - ادرار تیره

• علل و عوامل خطرساز هپاتیت سمی

علل: -الکل -داروها -گیاهان و مکمل -مواد شیمیایی صنعتی

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به هپاتیت سمی افزایش دهد عبارتند از:

-مصرف بیش از حد مسکن و یا مصرف برخی داروها

-داشتن یک بیماری کبدی -داشتن هپاتیت -سن -الکل -جنس مونث - جهش ژنتیکی خاص -کار با سموم صنعتی

• درمان بیماری هپاتیت سمی

درمان هپاتیت سمی عبارتند از: -متوقف کردن قرار گرفتن در معرض سم. -دارو برای معکوس کردن آسیب کبدی -مراقبت های حمایتی دربیمارستان با مایعات داخل وریدی و دارو برای از بین بردن تهوع و استفراغ. -پیوند کبد

• پیشگیری از هپاتیت سمی

محدود کردن مصرف داروها احتیاط در مصرف داروهای گیاهی و مکمل ها عدم مصرف همزمان الکل و مواد مخدر اقدامات احتیاطی در مواجهه با مواد شیمیایی